sambel tomat

parkir utek dhisik. sawisé nyunting tulisan2 basa indonesa kesuntik jargon2 inggris, rasané perlu lerem ing antarane larikan basa jawa. sinambi mangan marning pedhes olèh2é weny seka surabaya. perkara pedhes2an, aku dadi kelingan jaman nang pesantrèn. seminggu mulih pindho. mulih ing tengah minggu iku kanggo njupuk sambel racikané ibu. gandhèng wis kangen tenan karo sambel trasi versi ibu kuwi, setu wingi aku nyoba gawé. lunga menyang pasar, blanja lombok abang, godhong salam, gula klapa, tomat, lan trasi. ora persis, mung mirip. sambelé ibu luwih legi. racikané digodhog dhisik. versiku, tak gorèng waè. gula jawané luwih akèh. bojoku sing biasané mèlu nganggo sambel ijo gawéyanku, rong dina wingi ketoké kurang minat ha ha ha ha. wis lumrahé dadi wong gunung, aku luwih seneng panganan legi, klebu sambel sing sak mesthiné pedhes.

wah, jebul blogger saiki rada minimalis. aku arep nyoba aktif maneh

warung kopi ngarep kantor iku dadi cangkurkan saben soré (lan uga awan). wong-wong ngobrol ora jelas, ngalor ngidul, ngétan ngulon, munggah mudhun. nah, ana kalané, obrolané ngancik tekan crita dolanan jaman cilik. playon ing antarané udan, pedhang2an nganggo manggar, prosotan nganggo mancung, gawé gèthèk seka debog, tulup2an, bèkel, lan sapunanggalané.
cah2 sing gedhé ana kutha sok gumun. "emang itu masih ada? aku dengernya dari bokap kalau cerita tahun 40-an."
rada anyel njawabé. pikiré wong kuwi, critané kaya jaman laskar pelangi waé. nanging kanyatané pancèn mangkono. yèn wayah udan ngéné iki, wong2 tuwa padha wanti2 supaya ora dolan menyang kali. wedi banjir mengko klelep nang kedhung. kanyatané, wong2 tuwa kuwi ya ora digugu ujarané lah wong banyu kali lagi kebak2é lan mesthiné nyenengaké y`en ora pas wayah udan. yèn pas dolan nang kali, sakliyané dolanan pasir uga golèk urang. ngepasi pas supit (sunat), biasané cah2 padha pépé manuk ing watu2 panas. rasané gatel2 piyé. halah

dina mau, wiwitan aku mangkat kerja seka omah anyar nang perumnas 1 karawaci. panggonan sing cukup kutha, kanggoku lan bojoku. aku lan bojoku, biasané pindhah omah ya mung pindhah waé. nanging, amarga wingi éntuk titipan supaya golèk dina sing becik, pungkasané manut-manut waé. wis dadi lumrahé wong jawa yèn arep ngangslupi omah anyar kuwi kudu digathèkaké dina pasaran sing sreg. ndilalah, wetoné bojoku ngepasi minggu wingi kuwi. dadi sisan ndéné. ngangkut2 barang wis diwiwiti dina setu. lan mbenginé, wong saomah lagi resmi mlebu manggon ing ngomah kuwi.
kanggo sing ora ngerti, mesthiné nganggep aku lan bojoku mlebu omah mau dina setu. nanging, pètungan jawa iku béda. awané pancèn setu, nanging wiwit maghrib, dina wis ganti dadi minggu. wong jawa nganggep (kaya déné tanggalan sing nganggo pètungan mbulan liyané) yèn gumantiné dina iku ngepasi nalika rembulan wis wiwit katon. dadi setu mbengi iku wis kepétung dadi minggu.
perkara golèk ngerti dina kuwi apa kuwi, saiki wis ora angel manèh. aku uga wis gawé program nganggo php sing bisa kanggo golèk dina. nang internèt uga wis akèh sing bisa kanggo golèk dina.
aku dadi kepikiran, piyé yèn nyithak dhéwé waé tanggalan sing lengkap kanthi tanggalan jawa lan uga wukuné sisan.

panasé lagi ngathang-athang. "seperti di arab," jaréné bakul siomay. kamangka, panas dina iki isih lumayan. "sudah dua hari ini, panasnya gak segitunya," ukarané sopir taksi èksprès esuk mau, nalika aku numpak seka slipi tumuju kantor. dina iki, aku ngantor rada telat. sawisé numpak ojèk tekan summarecon kanggo njupuk dhuwit, aku banjur numpak angkot jurusan malabar, mudhun ing prapatan sing tumuju menyang pam. wis patang sasi iki nunggak mbayar banyu. bar kuwi, lagi nang omah tongkol sing arep dibangun. perkara kana-kéné banjur lagi mangkat. tekan kantor, gawéyan wis numpuk bruk.

kaya dene campursari jawa sing klebonan dhangdhut, ing kendhang kempul banyuwangèn uga kesrawungan aliran 'koplo'. lumrahé aku luwih seneng karo lagu kendhang kempul sing temenan, sing orisinil. jarene otentik, dudu sing fusion. nah, iki lagi ngrungoake lagu seka radio suara jawa suriname (dj sakimin), judhule 'aja cilik ati' sing nyanyi catur arum. kaya lumrahé lagu banyuwangi (èling2 waé tembang gènjèr-gènjèr), céngkoké kaya wong nelangsa. lah ing youtube waé tangané sing nyanyi tatoan, ning ya tetep suara irungé keprungu cetha.

.

Wiwit 25 desember 2010, aku pindhah seka omah ing jonggol menyang karawaci. Perkarane sepele ning wigati, bojoku entuk gaweyan nang gading serpong. Wengi iki nginep ing jonggol. Dhewe. Rasane kaya mecaki dalan sing kaliwat kanthi rasa kangen sing mamring. Wit cempeka ing ngarep omah wis ngrembuyung wohe.

esuk

Awal wulan april wingi, aku lunga menyang madura, dolan nang punjering bathik2 madura. Mbuh ngapa, katone aku kakean tugas sing magepokan karo bathik lan tenun akhir2 iki Nalika tekan pamekasan, ana langgar (mushola) cilik cedhak wong2 sing lagi mbathik. Aku dadi kelingan jaman cilik. Lumrahe, cah2 sing wis dianggep gedhe (udakara smp utawa sd kelas 5/6) nginep nang langgar. Turu kanthi bantal kayu. Sakdurunge turu, cah2 dolanan ing plataran. Mangkat turu dadi kebak crita. Ana uga kalane dolan adoh nonton ndhangdhut nganti tangga desa , mlaku ngliwati sawah, nyawut woh2an ing kebonan, gelut karo wong liya desa.
Nalika aku matur bapak yen arep turu nang langgar, bapak katon sumringah. Mesem. Aku mangkat karo nur kirom. Nanging, piye maneh aku pancen dudu bocah sing tatag. Wayahe mangkat turu, aku ora kuwat karo lemut lan adheming hawa. Kanthi krukup sarung, aku mulih. Dhodhog lawang. Ibu mbukak lawang. Lan pancen, wong2 ngomah nunggu aku mulih amarga wis ngira yen aku ora bakal kuwat.

lagi nemu tulisan goenawan mohamad sing kapacak dadi bebuka ing novel wong njaba déning mas revo. sumangga maos: http://goenawanmohamad.com/esei/bebuka-kanggo-novel-%E2%80%9Cwong-njaba%E2%80%9D.html

lagi waé ngunggahaké daftar koleksi lukisan pak raden. panjenengan bisa mirsani coretan-coretan priyayi sing asma asliné suyadi iki ing situs http://pakraden.org . wicarané andhap asor. senengané ndongeng lan cedhak karo cah cilik. béda banget karo solah tingkahé pak raden ing serial tv si unyil. jaré kancaku, pak radèn iku pas banget kanggo nggambaraké 'donya iki panggung sandiwara.' pak raden dudu priyayi sing mubra-mubru ing bandha. omahé cedhak ing pusat front pembela islam sing asring bengak-bengok kaé.

ora ngerti yuswané pira. tlapukan mata sing siji wis ora bisa mbukak. "kula ditundhung saking ngomah, dikon mulih ting malang, kènjèran," ibu tuwa mau ndhepoprok ing pojok angkot legok-pos, tangerang. pancèn, langit katon surem ésok mau, nanging ora sesurem sesawangan ing angkot werna kuning iku.
angkot miyak dalan sing gemruget ing antarané macet lan dalan rusak amarga trek-trek pasir. nétrané kembeng. nalika mèh tekan islamic center, awakké nganti ambruk sedéla. "sekawan dinten kula mboten nedha," swarané alon banget. kupingku kudu dicedhakaké nganti mèh nèmpèl lambéné. wong wadon tuwa nganggo jarik mau katon ndremimil, ndonga lan nyeluk asmaning Gusti.

pikiran lagi bunek. cupet.

métani tembung, utamané ing basa jawa lan melayu iku kaya dolanan wektu. kanggoné wong sing nganut kejawèn, asring dadi pétanan sing diterusaké dadi manéka warna crita lan malah dadi agama.

telu ing basa sangsekerta, telu iku tri, mèmper karo basa inggris three. ing basa jawa kuna asli, tembungé telu karo tiga. tembung iki uga dadi jalaran kanggo tembung tigan (endhog), sebabé endhog iku dumadi seka telung (3) matèri, yaiku cangkang, putih, lan kuning. telur iku uga dumadi seka telu. ing pewayangan, angka telu sing magepokan karo kapercayan disambungaké karo dumadiné bathara guru, togog, lan semar. déwa telu sing dumadi seka endhog. ing kitab purwacarita, dicritakaké yèn sanghyang tunggal dhaup karo dewi rekatawati. embuh piyé, sing baku sang déwi nglairaké endhog, dudu manungsa. amarga jèngkèl, endhog mau dibanting. cangkang dadi antaga (togog), putih dadi ismaya (semar), lan kuningé dadi manikmaya (bathara guru). manikmaya dadi rajaning déwa, antaga dadi pamilut para dur angkara, ismaya panggulawentah para ksatria.

gawé istilah pegawai iku rada anèh ing basa indonesia. tembung iki luwih cedhak karo basa jawa kuna. apa ana tembung gawai ing bausastra indonesia? ing basa jawa jelas ana, yaiku gawé. kaya déné gulai dadi gulé, ramai dadi ramé, semono uga, gawai iku dadi gawé. sejatiné, dudu gawai nanging gaway. dudu i nanging y. tembung2 sing nganggo y ing pungkasaning tembung iki lumrah ing basa jawa kuna. umpané: tamuy (tamu), wway (banyu:jawa; cai:sundha; air:melayu), wangkay (bangké:jawa, bangkai:melayu), gulay (arti ing basa jawa kuna yaiku manéka warna rempah2an), apuy (geni:jawa, api:melayu), raray (bocah), lan liya-liyané. tembung2 sing rada genit nganggo y iki isih ana ing basa osing. ana kalané, y uga tinemu ing tengah, dadiné kaya basa pocapan cah2 alay. upamané hyas (hias:melayu), mangulyat (menggeliat:melayu, ngulèt:jawa), syapa (sapa:jawa, siapa:melayu).

klangenan sejatiné, tembung iki mula bukané apik. nanging yèn panjenengan nginjen ing bausastra jawa saiki, klangenan iku bisa dimaknani slingkuhan. tembung iki jaman kunané yaiku kalangwan utawa kalangön. tembung linggané (kata dasar) yaiku "langö" utawa "langeu" (aksara "eu" iki isih ana ing basa sundha). ing basa bali dadi "langu." ing nyepi, salah sawijining sing diinggati yaiku "kalanguan". artiné ngilari apa sing dadi kasenengan. "langö” pancèn artiné kasenengan utawa kaéndahan. zoetmulder nganggo tembung iki kanggo nggambaraké sastra jawa kuna sing éndah. ing padinan jawa, klangenan iku artiné kasenengan, upamané manuk kutut, dolanan sing disenengi, lan uga slingkuhan. tembung linggané sing saiki yaiku “langen” sing artiné “seneng”. perkara klangenan iki bisa panjenengan waca ing panalitèn seka ui iki.

wis naté ngerti online game komputer sing jenengé nation states? aku wiwit dolanan nation states gara-gara ora kecanggah dolanan travian sing butuh wektu akèh. nation states ora kaya dolanan liyané. gawéyané max barry iki (penulis crita rékan ilmiyah) nggagas negara sing manut karepé awaké dhéwé. saben dina (setelanku) ana perkara (issue) sing kudu ditanggepi. tanggepan iku mengko sing dadi abang-biruné negara. negaraku jenengé jonggol. saiki wis mlebu urutan 16 ing tlatah The Land of Kingdom and Emperors kanthi sistem sing mèmper diktator lan campur bawur gak jelas ha ha ha .... ngrokok ora éntuk (kamangka aku ngrokok), wartawan salah nulis dipecat, tata basa iku penting, lambang kéwan nasional iku kadhal (lan dadi menu utama), dhuwité bénggol. pedunungé saiki ana 1.205 milyar wong.
aku isih durung sreg karo genderane. kanggo saiki, cukup kaya ngene wae.

mau, jagongan bareng nang plasa semanggi bareng pak pras, mas revo,lan bu kus. ndeleng buku2né mas révo marai ngiler. isiné buku2 kajian jawa klasik jaman majapahit. sing tambah ngiler, mau dhèwèké 'pamèr' disèrtasiné sing arep dicithak karo kpg. lan, ana manèh buku siji, yaiku terjemahan novèl 'the stranger' albert camus. halah, aku dhéwé isih durung rampung2 gawé terjemahan sauplik kaya ngono kaé. kanggo ngleremké pikir, tekan ngomah nyetel film lawas to kill mockingbird.

Alice wiwit krasa kesel, ngancani mbakyuné lungguhan ing pinggir kali, lan ora ana sing bisa dilakoni; sepisan pindho dhèwèké ngintip buku sing diwaca mbakyuné, nanging tanpa gambar utawa pirembugan sing katon, banjur apa gunané sawijining buku, Alice mikir, tanpa gambar lan pirembugan? Mula dhèwèké nimang pikiré dhéwé (sakecandhaké mikir ing dina sing panas njalari ngantuk lan pekok,) apa gawé kalung kembang iku layak karo résiko methiki kembang, nalika sawijining trewèlu mata abang enom mlayu nyedhaki.

Ora ana sing nengsemaké semono uga Alice mikir yèn iki ora lumrah nalika trewèlu iku nyuwara "dhuh, aku mestiné telat banget!" (nalika wis kedadèn, alice lagi rumangsa sak mestiné dhèwèké éram, nanging nalika isih kedadèn kok katoné lumrah waé); nanging naika trewèlu tenanan njupuk jam seka sak rompi, ndelengaké kanthi premana, banjur kesusu, Alice gagé gumrégah, sak nalika iku kepikiran yèn dhèwèké durung naté weruh sawijining trewèlu kanthi rompi utawa jam sing ana ing njeroné, lan kanthi kebak rasa penasaran, dhèwèké gagé nyebrang kebonan, lan weruh ana rong trewèlu gedhé ing sangisor pager. Nalika mluncat medhun, Alice ora nggagas babar blas piyé carané metu seka ndonya kuwi.

dadi tukang sunting tulisan kuwi gak nyaman nalika ketemu frase2 basi utawa sesora (slogan) sing mestiné males krunguné. aku ngira, sing nulis sesora2 klasik mau lagi (utawa tansah) males mikiraké tembung sing trap lan cekli. rumangsané sing maca ora bosen? lah kuwi lak kaya wong lagi cures atiné terus dikandhani: "ndonya iki amba", "durung jodhoné", "ora susah nglokro."
upamané:

• "life begin at 20/30/40/50" (gak logis, gak mboys)


• "bagaimana tidak" (aku ora naté nganggep frase iki kerèn)


• "pink/red/whatevercolor is a new black" (raimu ireng?)


• "bla bla bla dalam satu genggaman" (frase basi kanggo nulis tèknologi télpon)


• "beatilicious & plèsèdan kamiinggrisen liyané - (gak kreatif, nunut imajinasiné wong liya)


• "yellow/trunk/pak dhé is back" - (salahé dhéwé mèlu trèn, diapusi tukang rancang)


• lan liya-liyané

nyoba nulis sawetara pelukis indonesia ing wikipedia jawa. gara-gara kudu nulis perkara senirupa ing majalah, dadiné, gelem ora gelem kudu srawung karo menungsa2 kuwi. ing kantor, gambaran2 seka pelukis kondhang sumebar ing sadengah papan.
gambar2 kuwi larang. mesthiné. lan tetep waé aku ora mudheng perkara2 kaya ngéné iki. corat-coret lan kabèh sarwa kebak wadi. kanggo pelukis kondhang, layar putih kosong sing durung ana corètan babar blas kejaba tapak asma pelukis, wis bisa dibayar larang. kabèh sarwa ngéramaké.
udakara sepasar kepungkur, aku teka nang pamèran lukisan sing nampilaké lukisan2 seka pelukis2 kondhang indonesia seka sadengah jaman. apa sing bisa dimangertèni seka gambar2 kuwi? aku ora ngerti. apa sing bisa diculik dadi crita? kuwi sing mbok menawa bisa nyenengké ati.
"pelukis kuwi kudu pinter," jaréné sawijining kolèktor lan juragan galèri. aku rada mlenggong nalika krungu. priyayi kuwi ndelengaké aku kanthi premana. dhèwèké banjur crita dawa lan aku tetep ora bisa mudheng.
ing crita liya, ana pelukis sing banjur banting stir dadi calo lukisan. tembung 'calo lukisan' iki pancèn kasar lan ora trap karo sing ditulis ing kertu jeneng. nanging, yèn niaté pancèn dodolan, dadi panggonan kanggo dumadiné karya sing dijupuk seka pesenan, tak pikir tembung 'calo lukisan' iku pas.

aku dhéwé wis lali kapan pungkasan ngganti template (cangkang) blog iki. sak jané kurang puas.

èntuk rekaman pangkur jengglèng seka kolèksiné indah. guyonané basiyo ki marai ngèkèk, mung pancèn ora bisa lucu yèn diterjemahaké nang basa liya. aku ya gak yakin indah bisa ngguyu ngrongakaké basiyo. lah wong nèk mung ditulis waé ya gak lucu, kudu ngerti intonasiné.