sakwise telung dina ora dienggo, komputerku nesu. soundcard-e ora gelem nyuwara. wis tak wolak-walik ora karuan nanging tetep wae ora muni. hmmm


mendhingan menghibur diri, browsing gak karuan lan nemu blog unik iki

gara-gara kudu download driver (sing suwiiiiiii buanget)kanggo komputere ficky, aku iseng maca cathetan-cathetan lawas ing blog-ku liyane. lagi iki aku maca tenanan cathetan-cathetan kuwi. yen dideleng, pas isih awal2 mbiyen (2002), tulisane ish niat. utekku isih nggenah, basaku isih mellow lan ora sepragmatis saiki. lan saiki? blog iki rasane kaya buangan sampah.

tahun 2002, wektune seneng crita. perkara gawean, bingung, idealisme, keluarga, patah hati, bla bla bla
2003, lumayan nggenah. akeh sing dipikirke
2004, mung telung postingan: maret siji, desember loro
2005/ durung mangsane dietung.....

aku bisa ngerti, yen ing njerone ana wadi
aku mung bisa mbayangke
nanging, ora
aku uga ora wani mbayangke isine
aku ngerti
yen aku lancang, bakal lara ati
luwih becik, aku netremke dhisik
mbukak kori
mlangkah metu
golek kopi
mbuang langu

sakwise urip 20 taun aku sadar yen iki sawijining ndonya kang pantes dilakoni. ing umur 25 aku ndeleng, mung kaya terang lan peteng kang adhep-adhepan ing perkara kang padha, mula nandi wae cahya srengenge tiba mesti nggawe bayangan. dina iki, ing umur 30 pikiranku kaya ngene: ing njeroning kasenengan ana kasedihan, lan sansaya gedhe kasantosan sansaya gedhe kaperihan. coba wae misah kasenengan lan kasedihan, lan sliramu bakal kelangan cekelan urip. nyoba nyampur dadi siji ing sisih kang padha lan ndonya dadi remuk.

natsume soseki nulis iki meh seabad kepungkur ing "telung pojok ndonya", nanging ukara iki isih katon akrab. wektu tansah mlaku nang prastawa-prastawa kang kelakon mbaleni kang wis diputer sedurunge. nembe wae teorine einstein umure genep seabad. wektu kuwi relatif! apa kang dirasaake soseki ing umur 20 tahun, bisa wae dilakoni wong liya ing umur 15 taun. apa kang dirasa ing umur 30, dilakoni wong liya ing umur 50.

sakjanne dudu kuwi isine teori relativitas. wong yahudi kuwi ora ngrembug kenangan. einstein dudu hg wells kang nulis novel "mesin wektu." umpama ana tenan mesin kanggo mlebu ing jaman kawuri, awake dhewe uga ora bisa ngubah apa kang kelakon. dalil seka teori kang anyar nyebutke, dhewe bisa mlaku-mlaku ing njaman mbiyen nanging ora bakal bisa ngubah apa kang wis kelakon dina iki.

dina iki, mbakyuku 2 ulang taun, sing nomer 4 karo nomer 7. 2 kancaku seka tempo uga ulang taun. tanggal iki gampang dieling-eling, amarga jenenge mbakyuku sing nomer papat kuwi 'dekretik'. jeneng sing rada aneh. bapakku ngekei jeneng kuwi amarga laire pas dekrit presiden 5 juli 1959. yen manut teori fisika anyar mau, umpama aku mlumpat menyang taun 1959 lan niat mateni soekarno supaya ora ngetoake dekrit presiden lan jenenge mbakyuku ora sida dadi dekretik, kuwi ora bakal klakon.

ngrembug perkara jeneng, ana sawijining penelitian ing taun 1977 perkara jeneng2 jawa. ronald lee hatley, wong australia, nliti yen jenenge wong jawa ana sesambungane karo tingkat sekolah lan drajade. dadi, ora ana sesambungane karo perkara rumus fisika sing njlimet.

wektu kuwi, dheweke ndeleng daftar absen murid2 sd ing jombang, jawa timur. lan dheweke nggateake, jeneng-jeneng kuwi ora mung bisa kanggo mbedaake wong siji lan liyane. iki tabel sing digawe mas roni (sebutan akrab kanggo ronald). angka-angka ditulis nganggo persen (%).

jenis	lulus sd/mi	drop out sd	ora sekolah
jawa asli	37,4	36,8	25,7
jawa biasa	76,7	11,1	12,2
jawa anyar	95,5	1,2	3,3
arab jawa	83,3	8,9	7,8
arab	66,7	15,7	17,7

keterangan:

• jawa asli : jenenge dijupuk seka basa induk austronesia, biasane cekak mung 2-3 wanda (suku kata). yen ora, ditambahi akhiran kaya dene -iyem, -nem, -min, -ah, -man. misale: urip, tales, bejo, bodong, inem, ponirah
  


• jawa biasa: dijupuk seka basa sanskerta, kadhang kala ditambahi ater-ater (awalan) su-, mul-, rus-, wi-. utawa dipungkasi -mo, -ni, wati, -wan, -ah. misale: suharto, mus mulyadi, sari nila, karno, dewi retno suryani, purwanto
  


• jawa anyar: gabungan seka sawetara basa utawa inovasi anyar. misale: hariyanti agustina, nurdina henry purwati, andy dewanto, tristiana yuniarti
  


• jawa arab: jeneng kang dijupuk seka basa arab nanging dicampur dening basa jawa utawa sanskerta. misale : muhammad diponegoro, imam utomo
  


• arab: iki asli basa arab, misale: sanusi, amin rais, muhammad multazam
  

seka jeneng-jeneng iki, mas roni nggateake yen rata-rata wong sing jenenge nganggo jawa asli kuwi wong kere, tani cilik-cilikan, buruh tani, utawa tukang. yen jawa anyar dienggo dening anake pejabat desa utawa guru. jeneng arab utawa arab jawa kuwi anake bakul sugih utawa juragan sing lemahe amba.

pancen, penelitian iki wis suwe umure. wis ngono durung mesti bener, amarga kuwi mung penelitiane mas roni samben-sambenan wae. nanging yen dideleng ing ndesaku kana, wis ana owah-owahan. bisa wae anake buruh jenenge ahmad joni mumpuni, utawa anake guru ning nganggo basa arab serius. ing keluargaku, biasane nganggo jeneng jawa biasa, kejaba mbakyuku sing nomer 4 kuwi sing blas ora mambu basa jawa: dekretik zulaikha.

lungguh dhewe ing sawijining kutha. rasane kaya kepingin lunga. apa kang bisa dianti-anti seka kutha kang mung ngekei perkara anyar.

juni, limang taun kepungkur. aku mlebu kutha iki. niate, buang sengkala kaya ruwatan bethara kala. "aku kepingin lunga." mung ukara iki kang metu. lunga seka awakku dhewe.

banjur, nalika wis limang warsa lunga, aku malah kepingin lunga maneh. rasane kaya pengin oncat, minggat, golek perkara anyar. amarga papan anyar iki tetep gawe perkara lawas ana. aku isih dudu sapa-sapa.

ngalamun ing pinggir kolam ngarep gedung landmark. nonton iwak2 cilik lan cebong kang wis nduwe sikil. iwak2 cilik kuwi (nang desaku disebut petho utawa cempli) ngelyang rana-rene. aku banjur kepikiran, apa wae sing bsa diakone iwak. apa iwak nduwe bosen? aku dadi kelingan omongane bunga. jarene, iwak ora nduwe kenangan. utekke ora cukup kanggo ngeling2. iwak uga ora turu. apa marga ora turu terus iwak ora nduwe kenangan?

mbok menawa, saiki sliramu lagi dolanan iwak cupang
apa dolanan nang galengan
utawa ngajak putri mlaku-mlaku
dina iki
aku nemu jenengmu

ngapa tansah bisa gumun nalika chatting karo wong2 sing sakjane bisa ditekani, diajak lunga,lan ngobrol kanti nyata adhep-adhepan rupa. aku nemoni wong2 sing beda. kadhangkala aku nemu crita kang ora bisa dicritaake nalika ketemu langsung.

obrolan-obrolan kang lumrah ing ndesa. nanging ing kutha? yen ing ndesaku, lumrah wae ana wong ngobrol bareng indhokar utawa angkutan umum ora ketung ora kenal. ora ana rasa was-was.

ing kutha? rasane aneh yen nemu wong ngobrol ing bis kota. aku kadhang2 nate dijak ngobrol ing bis kota kanti grapyak semanak, nanging wong kuwi dudu cah enom. wong2 kang saumuran karo wong tuaku. ngobrol apa wae: cuaca, dalan2 macet, utawa ngomongke perkara remeh liyane.

nah, obrolan2 remeh kaya ngene anane mung ing chatting, ora ing kanyatan. nalika aku ketemu wong2 ing chatting kuwi ing ndonya nyata, kadhang kala dadi aneh. rasane kaya asing. kaya rasaku saiki: asing...

kuping disumpel lagu-lagu jazzy:nitelife, level 42, taco, george duke lan kanca-kancane. wong2 kantor lagi klayapan mbuh lunga ana ngendi. awak aras2en, isih ana 2 gawean sing aku ora yakin bisa ngrapungke dina iki. aku kangen ngomah.

aku ora ngerti, aku ora mudheng. aku ora ngerti ngapa pirang2 dina iki rasane ampang. aku ora mudheng apa kang dadi jalarane. dudu amarga fijn, flimsy, fa, utawa sapa wae. katone amarga aku dhewe

apa kang asring tak tulis ing cathetan padinan kuwi perkara tangi turu. nalika tangi turu, pikiran isih nduwe tenaga kanggo ngulandara. apa kang katon kaya sarwa anyar. nanging ora kaya lahir maneh. apa kang wis kelakon tetep kebuntel ing pikir.

nalika mangkat turu, ana pengarep lan donga kang tansah beda. banjur impen-impen mlebu nalika awak sumeleh. awak bisa sumeleh, nanging pikiran ora bisa disingkiri. ana sing kelingan, ana kang lali marang impen kuwi.

nalika wis ora turu maneh, ora banjur terus tangi. ana rasa ora lila yen kudu tandhang miwiti dina. mripat isih merem lan pikiran mabur tekan ngendi-endi. apa kang endah ing pikiran? Apa kang bisa nglipur? apa kang kelakon? apa kang bakal kelakon?

dina iki, ana sms lan telpon seka keponakan lan mbakyuku sadurunge sholat subuh. telpon seka keluarga ing dina kaya saiki tansah wae gawe seneng. paling ora, dina iki aku bisa mesem nalika tangi turu. amarga, aku ora yakin yen keponakan2 utawa sedulur2ku nelpon sedulurku liyane nalika ulang taun.

aku nduwe wengi kang ora kaya wingi
nanging isih wingit
amarga utekku wis sangit

kaya lumrahe tahun2 wingi, ana ritual saben taun kang tak senengi: maca cathetan padinan. eman, ora akeh sing tak tulis tahun iki. nanging lumayan, ana kang tetep gawe gumun nalika maca maneh amarga ora mudheng. contone ing tanggal 17 juli iki.

perempuan itu, senilai:
kecantikan: 80
personality: 82
ketangguhan: 30
senyum: 90

maca buku babad tanah jawi kaya nonton cah cilik lagi ajar ngapusi. ing pahargyan terbite buku terjemahan ing versi basa indonesia iki, sapardi djoko damono ngaku yen sakjane wong jawa kuwi maneka warna. dheweke nemu wong jawa sing licik, mesum, kejem, lan liya-liyane.

aku durung rampung maca. lagi buku jilid siji (ana 7 jilid), lan wis nemu yen babad iki ngawur.piye arep percaya yen ditulis gajahmada isih urip nalika raja brawijaya? pantes yen zoetmulder nate ngomong yen sastra ing jaman iki ora apik. sastra jawa jaman mataram anyar ngalami puncake nalika ranggawarsita. ing jaman kuwi, para pujanggane wiwit nyalin maneh sastra-sastra jaman kediri, nalika jayabaya isih dadi raja. daha-kediri dhewe nyumbang ing crita rakyat kang populer, yaiku crita-crita panji kang banjur dadi dhasar wayang gedhogan.

yen dipikir maneh, sakjane kelakuane wong jawa kang ngawur kuwi wis wiwit mbiyen. nanging isih ana sing aku gumun, crita watugunung. nalika aku isih cilik, bapakku ndhongeng watugunung sakdurunge turu. crita iki kaya sang kuriang ing jawa kulon utawa oedipus ing negara kulon, wong kang kawin karo ibune.

seka crita iki banjur banjur dadi penanggalan wuku kang jarene antropolog khas jawa. penanggalan iki isine 30 minggu kanti jeneng beda-beda. aku dhewe wukune madangkungan. ora kaya penanggalan kang umume ganti saben dina, wuku gantine saben minggu. ing crita watugunung iki, wisnu dadi pahlawan. syiwa, kang ing crita india kang paling apik, dadi paraga kang ora penting. ing jawa kuno, wisnu dadi dewane wong tani. ukara 'tani' dhewe, yen dirunut asline dudu 'petani' kaya kang lumrah dienggo saiki. yen niliki prasasti-prasasti, 'thani' kuwi ngurujuk marang 'desa.' 'anak thani' kuwi artine 'pemudha-pemudha desa.' yen istilahe saiki 'karang taruna.' kuwi ing periode sakwise mpu sendok. ing periode mataram kuna, ora nganggo ukara thani, nanging 'wanua.'

banjur, apa artine wisnu kuwi dewane wong ndesa? aku ora ngerti. nanging yen ngrujuk antropolog, raja-raja mataram anyar kuwi keturunan wong ndesa. jaman singosari, ken angrok uga keturunane wong ndesa. ing jaman mataram kuno, dewa-dewa kang disembah isih trimurti (syiwa, brahma, wisnu) kanti syiwa dadi punjering kuasa. syiwa kuwi sing ngrusak, wisnu kang njaga, lan brahma kang nyipta. isih akeh wong-wong keturunan india asli. (jarene kancaku, wong mataram, nusa tenggara, irunge mancung2 kaya wong india).

sakwise mpu sendok nyebrang menyang jawa wetan lunga nyedhaki kali brantas gawe negara anyar, kahanane dadi beda. apamaneh nalika airlangga wiwit nyekel dadi raja. airlangga kuwi asline seka bali. erlangga iki kang dianggep miwiti wisnu dadi dewa kang paling sekti. airlangga nganggep dheweke titisane wisnu. pancen, ing jaman mataram kuno, ana uga raja-raja kang nganggep titisane wisnu, nanging ora terus ngganti trimurti.

patung-patung wisnu digawe akeh, lan nalika jaman wis ganti, wong-wong gawe patung beda maneh. nalika majapahit wiwit kelangan wahyu lan islam mlebu, wong-wong seneng gawe patung bima. panenggak pandhawa iki dadi idola ing ngendi-ngendi, salah sijine ing candhi sukuh. ngapa bima? biasane patung-patung kuwi nduwe ciri kang pancen mesum. manuke bima lurus horizontal lan gedhe. jarene, kuwi dianggep pralambang kasuburan.

mbiyen, kang dianggep lambang kasuburan kuwi lingga. lan lingga kuwi pralambang manuke syiwa, kang banjur sesandingan karo yoni, pralambange parvati.

ngapa jaman islam patung-patung kang digawe ganti dadi menunggsa? dudu dewa?

jaman mlaku maneh, lan ing pedhalangan ana wayang-wayang tambahan. panakawan dhewe tansah ana ing saben jaman, nanging ing jaman mataram anyar panakawan dadi penting. apamaneh nalika wong bule wiwit mlebu. dhalang-dhalang gawe crita carangan kang nritaake yen punakawan kuwi penting. petruk dadi ratu, bagong dadi ratu, semar kang isih sedulure bathara guru, bagong sing isa kurang ajar karo sapa wae. lan lumrah ing ngomah-ngomahe wong ndesa padha masang hiasan punakawan dijejer ing gedheg ruang tamu.

saiki? patung-patung pahlawan nyebar ing ngendi-ngendi. patung sudirman ing ngarep kantorku, utawa patung diponegoro ing alun-alun magelang. jaman kang beda maneh nalika soekarno isih dadi presiden. dheweke seneng gawe patung-aptung aneh tanpa ngerti sapa menungsa kuwi. menungsa-menungsa kang lumrah kaya dene punakawan. aku banjur kelingan marang sakwijining patung ing bunderan kecamatanku. ing kana ana patung wong numpak jaran. lan aku ora ngerti, kuwi patunge sapa. kaya dene, aku ora mudheng ngapa bapakku mbiyen gawe relief gajah ing kolam sisih tengen omah. aku uga ora mudheng, ngapa aku nulis sampah kaya ngene iki. mbok menawa iki amaraga aku wong jawa, sing seneng ngawur.

sakjane kepingin nulis
sakjane kepingin crita
nanging, aku kentekan ukara

ana dalan-dalan cilik sing tak pecaki maneh. aku kaya mlaku mundur, mbaleni dalan sing wis nate diliwati. banjur, ngarep-arep supaya bisa kelingan sapa aku iki. mbok menawa, aku bakal mulih, urip ing jaman sing kliwat, lan mbuang impen nalika mangkat mbiyen. Sakjane, rancanganku kabeh mlaku, nanging ana perkara siji kang ora bisa ditrima ati. aku lali yen sawijining dina bakal mati.

beng-beng, teh anget, lan ing njaba udan. "talk about my generation....", stylist ing meja samping nyetel lagu kuwi. reporter ing mburiku, sing uga penyanyi ing band, melu-melu nyanyi. keindahan itu kecil ya? kok dadi ngomong basa indonesia? batere hp-ku meh entek, aku niat mateni, lan lagi sadar yen ana sms. "i saw u walking in the rain. imagine what u were thinkin..."

aku iseng gawe software kamus jawa-indonesia. adoh seka sempurna, nanging aku mung kepingin wae gawe. sawetara, kamus iki mung bisa dienggo ing windows amarga aku nggawene nganggo delphi v5 (program lawas banget). aku ora ngerti apa program kamus iki bisa mlaku ing windows xp. program iki ladi tak jajal ing windows 98/2000.



yen minat njajal, sumangga ngirim email nang aku, mengko tak bales programe tak kirim liwat email. amarga, aku ora nduwe panggonan kanggo titip file program ing situs gratisan. syarate siji: aku butuh kritikan, saran, utawa pisuhan. nanging aja dikon nggarap basa kramane diakehi, aku males :p yen ana kang niat ngrewangi nambah database, sumangga wae. saiki lagi tekan 1016 kata.

aku ngerti wayang seka bapakku swargi. yen ing radio ana siaran wayang, bapak ngajak lek-lekan bareng ing ruang tengah. nanging saiki aku ngrasaake ana kang aneh. saliyane ngrungoake seka radio utawa nonton langsung, bapak ngajari liwat cara liyane. nalika aku durung bisa nulis tulisan jawa, bapak gawe crita kang ditulis ing lawang kang dicet ireng, uga dicatet ing kertas lan tansah tak gawa nalika kuwi. crita kuwi isine "narayana maling putri." nalika kuwi sing gawe kelingan mung perange antarane permadhi lan narayana. Banjur ana kaset wayang "samba juwing". crita iki uga ora bener yen manut trapsilaning bebrayan. samba nyoba ngrebut bojone kangmase. sawise rada gedhe, aku dikei buku kidung kang critane " sembadra larung." isine crita burisrawa kang seneng karo bojone janaka, sembadra. apa crita-crita iki ana artine ing uripku saiki?

rong bungkus rokok entek. dhadha sesek. lan lagi tulisan siji sing wis rampung. luwe...............what do you know, it happen again (king of convinience)

nyumpel kuping, nyumpel rasa, nyumpel kabeh. ben aku bisa kerja. lan jack johnson nyanyi,time is just memory, with all the people on the street.

ing crita ungu-violet, ana cewek sing jaga karcis busway, difoto karo fotografer a+. langsung dadi sampul majalah. "dari biaya itu ia dapat uang banyak bahkan bisa membiayai perawatan ibunya yang sedang sakit," jarene bintang filme. emang cukup? "itu kan cuma film." sampul majalah, kaya dadi lambang wong terkenal, sukses, hebat. bintang film mau ngerti, dadi sampul majalah ing majalah domestik ora terus dhuwite akeh. crita ing film kuwi semu, kaya crita2 obrolan nalika wong-wong ing komunitas aneh iki ngumpul.

ana crita liyane maneh. ing proses nulis naskah sawijining film, sutradarane kepingin gawe adegan wong-wong piknik luar kota. nek bisa digawe ekstrim. "bagaimana kalau naik bis?" numpak bis kuwi ekstrim? tak pikir, ing indonesia iki luwih akeh wong piknik numpak bis tinimbang nganggo kendaraan pribadhi utawa montor mabur.

pisanan kerja ing ndonya aneh iki, aku rumangsa, menungsa-menungsa iki urip ing ndonya ngimpi. uripe tansah ndeleng negara-negara kulon. ing pikirane, bule kuwi keren, ciamik, cool abis. saben pungkasan minggu pesta, mabuk-mabukan. klambi rancangan oscar lawalata hasil utang, tas hermes palsu, ngobrol gak jelas, dj mabuk sing fungsine kaya operator radio, turu sewengi mbuh karo sapa.

majalah-majalah mode nulis busana-busana paris/milan/new york/inggris. ganti klambi manut urutan fall/winter/spring/summer. aja-aja menungsa-menungsa iki ora nate sekolah sd. ing pelajaran sekolah, mung ana mangsa rendheng/ketiga. hujan/kemarau. lan nate aku takon, jawabe jebul prasaja wae. "perancang sini gak ada yang otentik, jadi kalau bicara perubahan mode ya lihatnya ke barat."

wong-wong ngimpi liyane. perancang-perancang busana kuwi njupuk ide seka busana bule, dimodifikasi, diganti jenis kain, banjur gawe pagelaran kanti undangan kang dicetak larang. ora lali, ngundang pers lan wartawane entuk diskon nek arep tuku. nalika wong-wong maca ulasane ing majalah/koran, perancang kuwi katon hebat. apa maneh yen dienggo ing sampul majalah. banjur ngimpi nganggo klambi sing ora bisa dienggo pas arisan ing kampung kuwi.

ing asline, rancangan-rancangan kuwi uga nyonto. sawijining staf perancang paris wis nate ngaku, yen golek ide nang toko loak utawa perpustakaan. "kalau nyari yang berbau militer ke jerman, bergaya aneh-aneh di inggris." banjur dimodifikasi.

kuwi perkara sandhangan. perkara rai? ana sawijining wong sing lagi ngumpulke gambar-gambar david becham. gambar-gambar kuwi ngebaki kamare. dheweke kepingin operasi plastik ben mripate kaya david becham.

gambar iki dudu sampul majalah tenanan. ora mungkin cangik dadi sampul majalah. amarga:
1. cangik mung mbok emban kraton astina.
2. seneng dandan ning ora nganggo merek kondhang,asli utawa palsu.
3. ora nate teka ing pesta sing dianake embassy lan manna house.
4. mangane nang pawon, ora nang dragon fly utawa cilantro.
5. dolan paling adoh nang amarta, durung tau nang tokyo, maroko, apa maneh nang paris.
6. ora ayu lan wis tuwa.
7. isane mung basa jawa.
8. wong-wong ing ndonya impen ora kenal cangik. "cangik? it must be wrong. do you mean changi?"

untitled

biasane, aku rumangsa tentrem nalika ngrungoake gamelan sunda iki. embuh ngapa, saiki kaya ana sing ngiris jantungku

ngapa dewaning katresnan, bathara kama lan bathari ratih, asring sinebut para pujangga (kawi) ing kakawin jawa kuna? ing smaradhana, bhomantaka, abhimanyuwiwaha, lan gatotkacasraya kama manggon ing mandala (perangan pisanan kakawin kanggo memuja). aku nate nganggep yen para kawi tansah mikirke tresna. para kawi kuwi kaya dene cah-cah enom ing amerika nalika protes marang perang vietnam, make love not war. anggepan kuwi suwe mampir ing utekku, sadurunge aku maca iki:

dheweke njupuk cangkir kopi banjur nyrutup. "kafka, apa kang bisa didelok ing njaba?" aku ndeleng liwat jendhela ing mburine. "aku weruh wit-witan, langit, lan mega-mega. sakwetara manuk-manuk ing pang wit." "kabeh lumrah wae. bener?" "bener." "nanging yen sliramu ngerti nek bakal ora bisa weruh maneh sesuk, kabeh mau bakal dadi ora lumrah lan endah. iya tho?" "tak kira ngono." "wis nate mikirke perkara iki?" "wis nate." kaget mampir ing praupane. "kapan?" "nalika aku kasmaran." aku ngaku marang dheweke.


dheweke mesem ing sengsem, mrambat ing lambene. iki nggawa aku mikirke kahanan kang seger dening banyu sakwise wong diguyur banyu ing musim panas.

"sliramu lagi kasmaran?" dheweke takon.
"ya."
"banjur rupane lan kabeh saiki dadi ora lumrah lan endah kanggomu, saben sliramu weruh dheweke?"
"bener. lan mungkin aku bakal kelangan"


obrolan jeng saeki lan kafka ing novel kafka ing pinggir segara mau ngelingke aku perkara bathara kama. nalika lagi kasmaran, apa wae katon beda.

kuping dadi sensitif marang swara. angin sumilir, godhong-godhong pating gresek, langkah sikil, keyboard komputer dipejet. kabeh mau bisa dadi orkestra. bisa dadi gamelan kang endah.

langit kang owah: seka abang ing pojok wetan nganti abang maneh ing sisih kulon. wedhus mangan suket ing lapangan, kembang mlati kang tiba siji-siji. kabeh mau bisa rinakit dadi puisi.

nalika kasmaran kabeh dadi ora lumrah. kuwi kanggone kafka. kanggo saeki?

kabeh rinasa beda nalika sadhar yen apa kang ana saiki bakal ilang. kaya dene kenangan. utawa kangen? utawa rasa kelangan kang dawa lan permanen? pepisahan? mati?

ing wrttañsancaya jaman ken angrok, mpu tanakung nulis 7 larik puisi kang diwenehi irah-irahan bhãsa tanakung. isine tangisan amarga kenya kang dadi anteping atine dikon bapake nikah karo wong liya, saengga dheweke nganggo jeneng 'tan akung' (tanpa tresna). banjur dheweke ketemu sesidheman karo kenya mau ing njaba kraton. sewengi bareng, lan nalika esuk teka, tanakung dhewekan maneh. sepi.

apa kang sinebut bhãsa tanakung kuwi dianggep spesial, amarga ora nganggo metrum kang lumrahe dienggo kawi liyane. kawi liyane biasane njupuk metrum seka india. tanakung gawe dhewe metrum kuwi. kakawin wrttañsancaya iki isine kawruh metrum (chandahsãstra) kanggo sinau, total ana 95 metrum. nanging aneh, kidung kang luwih dikenal kanti sebutan cakrawãka-duta iki happy ending. critane, ana kenya kraton kang lagi kangen amarga ditinggal pacare. dheweke akon cakrawaka (bebek/mliwis) supaya nggoleki pacare kuwi. pacare ketemu lagi asyik nulis puisi. banjur, kakawin iki rampung kanti cepet. "apa kang kedaden nalika mulih ora susah dirembug, ora suwe seka kuwi dheweke tekan kraton," dheweke ngrampungi kanti cepet amarga kelingan marang tresnane kang ilang.

kakawin kang luwih tuwa, smaradahana anggitane mpu dharmaja nalika jaman dahana (daha/kediri) kang ratune sri kameswara, beda maneh. crita ngenani kama lan ratih kang lebur dadi awu iki digawe kanggo memuji tresnane kameswara lan kirana. ing pungkasan pupuh dharmaja nyebut, muga-muga ing inkarnasine kama ora dadi kawi, amarga dadi kawi kuwi meres rasa lan susah. utamane ing perkara tresna.

nelpon novi, keponakanku ing magelang. "lagi nonton tv g." maksude global tv. ana kabar anyar? "aku wis nduwe sim."

nelpon mbakyune, ing semarang. "dprd jebul lucu tenan. nek wis nutul kalkulator kaya ra isa salah." ha ha ha ha, sugeng rawuh ing kasunyatan. ana dalil-dalil al quran nang rapat? "kyaine teka sedhela, terus thengak-thenguk, lunga ra pamit."

every moments a day
every day seems a lifetime
let me show you the way
to a joy beyond compare

lagu quando, quando, quando wis tak baleni ping lima. sapa sing arep ngancani dadi nelly furtado? apa aku mendhingan nyanyi you don't know me?


You give your hand to me
And then you say good-bye
I watch you walk away
Beside the lucky guy
You'll never never know
The one who loves you so
Well, you don't know me

tangi turu, rasane enteng. lungguh ing ngarepan, angin lirih nampek sirah. kaya ana angin kang mlebu sirah. nggebyur banyu ing jedhing, banyune kaya mrasuk pori-pori. aku kaya duwe sirah anyar, tuku wingi ing pasar. anggep wae ruwatan sirah.

untitled

aku ora wani ngadhepi wewayangan kuwi. duh...

iseng mbukak2 blog:

- ana posting lucu nang ajita
- aneh lan ora mudheng maca tulisane rina
- bagja ngresensi chiclit?

kaya perih, lan aja takon apa kang dadi panyebabe.

ing kreta, arjuna ngomong marang kresna,"aku ora arep maju perang."
kresna mesem. "sliramu sedhih kanggo wong-wong kang sakjane ora perlu mbok pikirke, nanging sliramu kaya wong kang kebak kawicaksanan. wong kang wicaksana ora perlu sedhih kanggo kang urip utawa kang wis pralaya."

nalika kurusetra kebak perjurit2 kang sedya mbuang getih, wong loro rembugan ngenani kaprawiran, reliji, lan eksistensi urip. perih ing telenging ati, gawe arjuna kepingin mbuang panah, maju kanti dhadha ngliga, nyerahke jiwa marang duryudana.

mbok menawa, rasa kaya ngene iki kang gawe mpu sedah ora bisa neruske nulis. nalika salya kudu mangkat perang, sedah ora wani nglawan atine maneh. mpu panuluh neruske. panuluh wani nulis patine salya lan setyawati kang tetep ing janji.

ana versi crita, yen sedah dipateni raja jabhaya kang akon gawe kakawin mahabharata iki amarga sedah njupuk prameswari dadi conto kanggo nggambarke setyawati. sedah dianggep kurang ajar. nanging versi iki mung gugon tuhon lan durung ana buktine. piye wae, bharatayudha kuwi crita kang gawe sedhih.

ing kene, hidimbi (arimbi) nangisi patine gatotkaca. lan apa kang diwejang dening kresna marang arjuna ora terus gawe satriya pendhawa iki tetep tatag nalika abhimanyu palastra. ksiti sundari bela pati, nanging sak durunge, dheweke njaluk marang uttari karas lan tanah (barang kanggo nulis) lan nulis riwayate banjur digantung ing mahanten (gubuk cilik ing tamansari). uttari uga nitipke rasa sungkawa marang abhimanyu. lan upama reinkarnasi maneh, bakal dadi cataka lan cucur (jenenge manuk kang dadi pralambang tangis).

ora. pikiranku ora ana sesambungane karo bharatayudha iki. aku dudu mpu sedah. aku mung ngrasaake perih, tanpa ngerti apa kang dadi jalarane.

untitled

kaya wong pekok, aku ra ngerti arep ngapa. metu pisan pas mangan awan mau. ing kamar, aku urip dhewe. aku dadi kangen karo paraga-paraga wis oncat seka anggaku. apa apike wengi iki gawe reuni? nanging ora! aku ora arep urip ing ndonya kuwi maneh. sajake, aku kudu nrima, yen aku ora bisa apa2.

untitled

apa sing salah seka awakku?

untitled

apa kang kudu tak tulis dhisik dina iki? sampah sing ngendi maneh kang bisa tak buang? aku kudu gawe crita maneh apa mbukak arsip lawas? ngantor apa nulis ing ngomah? ing kafe? ngapa sirahku tambah rusak?

ampang. ora, dudu ampang nanging pepes. dudu lungkrah. aku kepingin turu. turu kang dawa.

iki perkara rhytm. aku lagi mikir dina iki, ngapa aku ora nate bisa ngendhang. pengalaman pisanan (lan pungkasan) aku ngendhang nalika ibu-ibu pkk latihan gamelan. nalika kuwi mas gono, tukang kendhange, ora teka. aku dhewe ora ngerti apa sesambungane antarane tukang kendhang karo patriarki. tukang kendhang tansah lanang, senajan kuwi ing kumpulane gamelan pkk. mbok menawa ibu-ibu ora kepingin tangane dadi kasar. utawa pancen amarga pancen kendhang kuwi lambang patriarki? ing gendhing2 jawa, kendhang dadi raja ing perkara cepet-alon thuthukan. nanging yen perkara pimpinan, malah bonang barong kang dadi raja. maune aku nganggep ora bisa ngendhang amarga bapakku ora bisa ngendhang. pas pkk gamelan ibu-ibu kuwi, aku njajal ngendhang. dadine bubrah. maune alon kepenak, banjur aku njajal tak banterke. ngerti dadine? ibu-ibu sambat amarga thuthukan dadi cepet banget aku ora ngerti carane ngalonke. akhire bapakku kang nrampungke perkara. bapakku nganggo tuding kang dithuthukke ing meja kayu kanggo ngalahke swara kendhangku kang sansaya semrawut. kawit kuwi aku kapok ngendhang. aku banjur kelingan marang obrolan karo sak wijining guru les musik. jarene, alat musik kuwi tergantung sifat manungsane. dheweke nduwe anak loro, sing siji wonge grapyak, semanak, lan seneng kumpul2. bocah kuwi bisa dolanan piano utawa gitar, nanging luwih p[inter main drum. drum kuwi apike yen dimainke bareng karo liyane. anak sing sijine, seneng dhewe ing njero kamar. cah iki luwih pinter main piano. nanging iki perkara rhytm. aku ora kepingin ngomongke ekastrovert-introvert.kendhang kuwi nyekel rhytm. ana kang konstan seka swarane. kabeh diatur kanti interval kang bener. pancen ing alat musik melodi, ana uga rhytm kang konstan, nanging kuwi bisa dirusak lan diimprovisasi. nanging yen drum gawe improvisasi? ing jazz, biasane nalika drum improvisasi, alat musik liyane mandheg sakuntara. yen ana musisi liya sing nekat mainke musik, dheweke mesti jago njaga lagune. dadi iki perkara rhytm. aku wong kang ora nduwe ritme kang jelas. nalika uripku mlayu banter, aku butuh thuthukan kang bisa gawe uripku alon. nalika aku mlayu alon, aku butuh wong liya kang bisa gawe aku mlayu.

"kamu harus datang, tiketnya mahal." kuwi omongane bosku. dadi, aku teka nonton opera cavalleria rusticana merga alesan kuwi. yen dietung, rega sepatu, kaos kaki, clana panjang, calana njero, lan klambiku kalah larang karo tikete. apa maneh aku lungguh ing vvip.

banjur apa kang menarik? aku luwih seneng ngrungoake swara oboe. swara kuwi tak pisah seka swara liyane. lan jakarta chamber orchestra keprungu endah. swara kaya ngene iki malah ngelingake marang wengi-wengi nalika aku dolanan gaemlan ing pojok desa bareng karo wong2 kampung. konduktor kae kaya bapakku. bapakku nang ngarep nggawa tuding kayu.

opera karangane pietro mascagni iki kaya dagelan serius. wong2 ing panggung kae kabeh wong2 melayu, nanging nganggo panyandhang sarwa bule. klambi kang dienggo wadyabala paduan swara universitas parahyangan kae marai kelingan marang bungkus susu cap nona. klambi2 rancangane irsan iki katone ora cocok dienggo.

sing nonton, jelas ora kalah melayu wagu. akeh penonton kang keplok ing perangan wektu kang salah. aja-aja, alesane teka rene padha aku?

ah mungkin iki telenovela versi panggung lan nganggo basa italia. nulla! (nulla iku basa italiane "ora"). nek telenovela mestine jenenge opera sabun, nek iki?

lah kae, ana kancaku kang sakjane luwih seneng ngrungoake kyle minogue tinimbang lagu-lagu italia iki. apa merga dheweke pancen seneng? mbok menawa kancaku sing anak mantan mentri iki wis biasa nonton opera karo ngancani bapake. pas bubaran dheweke ngomong, "tuh, almamater gue, keren kan?" ing njaba, aku ketemu oetomo, fotografer fashion. dheweke ngaku wis nate nonton opera iki pas nang inggris. "lumayan," jarene. nanging pancen aktinge elek. seneng nonton opera? "aku diundangan irsan." ketemu qaris, wartawan fashion. "irsan gak cocok bikin busananya. dia lebih cocok bikin untuk macbeth." kesan ndesane kurang. "dia itu rancangannya bernuansa gelap."

terus, apa kang isa tak komentari seka opera kang ditekani wong2 wangi iki? aku kaya hc anderson sing nonton opera, kampungan banget. e...mungkin aku perlu komentar? opera iki lucu ning ora bisa gawe guyu. "oh, questo non lo dire..." (oh, aja ngomong kaya ngono), ngutip omongane santuzza kang dimainke binu d sukaman.

pagelaran kuwi dudu wenange wong kang mudheng thok. apa mung wong2 kang ngerti musik klasik kang entuk nonton? nonton kanti akeh aturan? apa kang sinebut endah lan estetis ora ana pathokan kang gamblang ginaris pesthi. "seni, kaya dene tresna, luwih gampang dialami tinimbang dikei definisi," jarene joseph machlis. aku ora kenal sapa kuwi mr. machlis, ning aku sarujuk marang omongane. "basamu kuwi ndonyamu," jarene wittgenstein. seni ing saben wong kuwi beda, lan kaya dene basa, swara uga dadi ndonya kang beda ing saben-saben wong.

ing kitab natya sastra, kang dadi panuntun estetika swara seka india kang dienggo ing jawa kuno, ngandhut ajaran ngenani gita. ana saptasvara kanti 7 nada (sadja, rsabha, gandhara, madyama, pancama, dhaiva, lan nisada). saben nada bisa dienggo kanggo samubarang rasa: perwira, nesu, lembut, gumun, dolanan, wedi, tresna, lan sedhih. aturan seka natya sastra iki ora gawe wong jawa kuno manut ngono wae, amarga sakbanjure wong jawa kuno nduwe gamelan kang beda karo wong india. laras pelog kanti 7 nada beda banget karo instrumen india.

gamelan kang mbiyen sok takenggo dolanan ing ngomah akeh2e nganggo slendro. lan laras slendro uga beda antarane jogja lan solo. ing ngomahku nganggo jogja, lan nalika aku ngrungoake gamelan seka surakarta pisanan, rasane aneh. gamelan nanging dudu 'gamelan.' kuwi amarga konsep swara gamelan ing pikiranku beda karo swara gamelan sing keprungu.

laras slendro dhewe dinuga seka gaweane wangsa syailendra. mung ana 5 nada (1,2,3,5,6). aku ora ngerti ngapa kok ora ana angka papat. aku uga ora ngerti, ing pelog dhewe ora genep pitu. pancen ana 7 nada. nanging, ora ana lagu gamelan jawa kang nganggo nganggo 7 nada kabeh, mesti mung 6. yen 4 dienggo, 7 ora dienggo. yen 7 dienggo, 4 ora.

jarene bapakku mbiyen, pelog kuwi luwih romantis lan melodius. jangka swarane luwih amba lan isa dienggo klangenan nalika sedhih, seneng, kasmaran, utawa nglangut ing wengi. nanging ngrungoake pelog ing wektu kang suwe bisa gawe bosen. mula ing pagelaran wayang kulit, nganggo pelog lan slendro genti genten. ana lagu kang cocok nganggo slendro, ana uga kang cocok nganggo pelog. lan ana uga kang cocok dimainke ing pelog lan slendro.

kanti konsep gamelan jawa kaya ngene iki aku nonton pagelaran opera seka italia. swara oboe lan biola kae ora nganggo pelog lan slendro. nanging aku isa ngrasaake yen lagu-lagu kuwi endah. swara kang akrab ing kupingku mung swara gong kang dithuthuk kanggo tandha yen pagelaran wis diwiwti lan dipungkasi. lagu-lagu kae sakjane lagu-lagu ing dina paskah, lan aku islam, mula utekku ora terus dadi relijius mikirke jesus. aku mung ngrasaake swara-swara kuwi kang endah, ora mikir kanti nalar logika. amarga, pancen alesanku nonton opera iki uga ora logis: amarga tikete luwih larang tinimbang rega sandhangan sing tak enggo.

aku ngimpi apa mau bengi? aja-aja aku isih ngimpi? lucid dream? swra gamelan keprungu, kuwi artine ana sing telpon. tak angkat, lan keprungu swara ponakanku. ya ya ya, iki dudu ngimpi. aku tangi, lan mandheng tv kang isih urip. utekku isih durung waras. aristoteles percaya, yen utek kuwi isine lendir kang bisa gawe getih dadi adhem. lan hippocrates percaya yen utek kuwi urusane karo intelegensi, pikiran, lan ngimpi. aku lagi kepingin ngimpi sinambi melek lan ora kepingin getihku adhem, mula aku njupuk majalah arena edisi inggris. molak-malik kertas dikancani kopi panas lan rokok ing balkon ngarep. leonardo dicaprio nganggo klambi gucci lan clana dawa prada. maca artikel wawancara karo model ceko petra nemcova, she has dirty laugh of cameron diaz(?) bosen! aku mlebu kamar maneh, dolanan komputer. pisanane dolanan gawe gambar, banjur mbukak folder-folder lawas. aku nemu geguritan iki. penasaran, tak bukak. dasanamamu terus, yen lintang kae kudu uwal reruntungan nyingkiri wates wektu ilang golek pepadhang seka bandha batinku tak tunggu lungamu ing pojok desa ananging ngapa aku sing lunga ambyur ing jagad liya ? yen lungaku dudu lunga laku uwalku uga dudu uwal laku nanging minggat kang nyingkiri semu ilang ing kutha anjang-anjang suluk tulisan remukku dadi duit tanpa maneh ngerti, kapan bisa ilang aku lali kapan nyusun ukara-ukara iki. lucid dream again?. gak ana tanggal kang ketulis. tak tiliki log file, lan nemu tanggal Monday, March 08, 2004, 6:48:46 PM. isa wae salah. nanging ana file liya kanti tanggal meh padha. nday, March 08, 2004, 6:48:49 PM. tanpa judul. bocah cilik mlaku timik2. tangane sing tengen digenggem ibune kang katon sayah amarga bar kuliah. mripate lingak-linguk, kaya golek barang tiba. kadhang mlumpat-mlumpat tanpa sebab. "putri, mbok aja nakal," ibune ngandhani karo nggateake bocah cilik mau. "bu, aku kecel," raine ndangak nganggo ekspresi manja terus ngulurke tanganne kanti sudut 60 derajat karo mbengok, "gendhong!" ibune gage2 nyaut bocah wadon cilik mau, digendhong. bogor katon mendhung lan dheweke pingin cepet2 mulih. pingin ndang ndelehke awak ngleremke raga kang enthek nggo kluyuran nang kampus. lan mengko bengi kudhu isih nggarap tugas kang isih numpuk. ndilalah ana mikrolet liwat, tangane ngathung lan mobile mandheg. muga2 pas tekan ngarep gang isih durung udan, dheweke mbatin. yen nganti udan, bisa-bisa si putri masuk angin. mikrolet mlaku, kang uga, timik-timik. lan udan ngesok seka mega tumiba tanpa kira. (sori, kuwi mau mung imajinasi ngawur. lan muga2 ibune putri mau ra maca blog iki. nanging yen awakmu ketemu dheweke, aku titip salam. salam biadab!) iki mesti ngimpi! aku kudu tangi, adus, lan mangkat kerja. remukku dadi duit!

"aku tangi kanti pikiran kebak sliramu. wewayanganmu lan wengi wingi kang gawe mabuk nalika dhewe bareng, ninggalke kisruh ing rasaku. cah manis, josephine kang tanpa bandhing, rasa aneh ketinggal ing atiku! apa sliramu nesu? apa sliramu dadi sedhih? apa sliramu khawatir?"

(surat napoleon bonaparte kanggo josephine. paris, desember 1795)

untitled

aku dadi pingin kaya rancari kang urip limang dina pisan, ing pucuking pegunungan kang asri. aku bosen kaya janawi kang tansah urip ing guwa kang peteng lan isane gawe crita. apa kang sejatine dadi kapangku? ora ana sing tak tunggu, kejaba mangu-mangu kaya asu neteske idu. kapan bisa uwal?

untitled

rasa tidha-tidha, ing wengi kang ngliga

nalika tresna teka, nalika rasa ora wani lunga, nalika sedina-dina mung ngimpi ndonya dadi neraka, lan sapa kang wani crita karo "nalika"?

saben esuk ana manuk kang ngoceh crewet ing ventilasi. wis kawit minggu wingi, ana manuk kang gawe susuh ing ventilasi kamarku. kamarku dadi kaya nang alas. nanging marai males kerja. mendhingan nyruput teh cap tjangkir sinambi ngemut cokelat. wulan iki gaweanku sakjane ora akeh, nanging rumangsaku ana kang ora jodho. utekku mlaku alon, nanging wektu ing njaba mlayu banter. untung wae, wulan iki aku ora nulis profil. nulis profil kuwi nyiksa, amarga kudu ngeling2 wong liya kang sakjane ora kenal tenan. aku ora ngerti apa menungsa-menungsa kuwi ngapusi apa ora. kadhang kala, gawean iki ana enake. ana kalodhangan kanggo ndeleng kelakuane wong liya. nggateake piye solah bawane, carane mesem, carane milih ukara wangsulan, sorot matane, lan piye yen menungsa kuwi nesu. yen lagi iseng, aku sok ngekei pitakonan kang bisa gawe nesu. ndeleng wong nesu kuwi asik, amarga bisa nonton piye wong2 iki ing kahanan kang paling wagu lan nyengit.

goenawan moehamad nate ngomong, yen arep nulis profil kuwi kudu ndeleng seka sisi liya. nek wong kang doikenal apik, dideleng sisi eleke. semono uga sakwalike. aku dadi kelingan perkara kisah ramayana. karangan valmiki iki dadi kontroversi. ing kitab ramayana (kang artine lakune rama), ravana (ing jawa dadi rahwana/dasamuka) digambarke buta galak kang wengis. dheweke nyulik sita (sinta). nanging ing versi srilanka, khususe suku tamil (singhala), raavana kuwi pahlawan. ing srilanka, ravana kuwi raja jaman kerajaan lanka kang mati amarga bela negara seka jajahan ayodya. ravana uga dikenal ahli obat-obatan tradisional. lan dheweke ora nyulik sita, nanging sita dhewe kang seneng karo rama. ing kitab jataka versi buddha, sita kuwi dudu bojone rama, nanging adhine. srilanka kuwi negara buddha, lan india 9ayodya) kuwi hindhu. dadi endi sing bener? amarga ing sejarah srilanka pancen ana raja kang jenenge ravana (kira-kira 5000 taun kepungkur) lan rupane nggantheng. rama dianggep wong hindhu kang arep njajah. valmiki nulis ing kitabe, yen crita kuwi ditulis nalika sita urip ing padepokane pas dheweke lunga amarga rama ora percaya yen dheweke isih suci.

lan aku? aku dudu valmiki kang pinter gawe ukara kang dawa lan endah. aku uga ora urip bareng sakpadhepokan karo narasumberku. rumangsaku kabeh ampang. aku mung bisa mbiji seka wangsulan lan patemon ing wektu 15 menit tekan sak jam.

sing kecanthol ing utek malah perkara-perkara kang remeh. linda christanty nek mlaku cepet rada kesusu. agnes monica njawab kanti praupan serius lan mata mandeng teges. carol belammy tingkahe cekat-ceket kaya wedi kentekan wektu. christian bautista kaya abg sing sok dolan nang mal. maia achmad logat surabayane kenthel. mariana renata rokoke marlboro light. gak penting! eh, tapi aku wis nate entuk email seka manager penyanyi cowok. sakwise bla-bla-bla nawani penyanyine ditulis profile, ing pungkasan surat ditulis, "yen pingin ngerti preferensi seks-e, isa ngubungi aku."

nyambung maneh perkara ayu. ing lagune yovie and the nuno, ana lagu "malam genic." lagu iki critane perkara cewek cakep ing wayah wengi nanging beda nek pas ketemu esuke. iki pengakuanne yovie ing koran surya,"tentang seorang teman wanita yang beberapa kali kita temui di klub-klub malam, dia terlihat sangat cantik tapi pas ketemu siang hari di plaza senayan, lho kok ancur?"

nah pas mulih magelang wingi ana crita liya. aku entuk crita seka ponakanku sing lagi ngancik sma kelas 1. dadi, sakwijining wengi, ana cah-cah lagi mabuk nang panggonan bekas pasar. salah sijine jenenge s*****. nah, dheweke mabuk berat. ndilalah ana cewek liwat. sebut wae cewek kuwi jenenge i. si s ngajak si i nang bekas pasar kuwi, terus saresmi (making love). kawit prastawa kuwi, si i tansah nggoleki si s. rumangsane, dheweke tresna tenan, kamangka sakdurunge ra nate nggagas. apa maneh, si i dudu kenya idola. perkarane, si s bingung. "emang aku tenan turu karo dheweke?" gandheng akeh sing ngintip, mula si s kudu pasrah yen pancen dheweke nate turu bareng karo si i. dadine, dheweke tansah ngindar aja nganti ketemu si i.

ing crita pisanan, ayu kuwi tergantung wayah. wengi apa awan? ing crita keloro, ayu kuwi perkara mabuk apa sadar? mbok menawa, yen aku nganggo rok sing tak enggo mau terus dugem nang embassy apa manna house ing kawasan taman ria kae, aku akeh dilirik cowok. mestine akeh wong mabuk ing wayah wengi. ha ha ha ha....wis ah, kok dadi nggilani ngene. aku dadi kelingan omonganku karo sakwijining gay, "i'm straight, jangan ngajak2 kalo jadi gay."

beauty and grooming? tema iki blas gak cocok karo sirahku. apa kang bisa sinebut ayu kuwi? ing ReadMe, ana wawancara karo sing nduwe situs suicidegirls. wong2 wedok kang nganggo tato kuwi dadi katon endah. endah? piye yen sinebut estetis wae? wulan wingi aku ngobrol karo mariana, model lux. ayu kuwi apa? lan kaya lumrahe jawaban basi selebriti, dheweke njawab masalah sifat lan tingkah laku: inner beauty. "kapan kowe rumangsa ayu? apa nalika tangi turu kowe rumangsa ayu?" dheweke ngobahke sirah ngiwa nengen. gak! dheweke rumangsa ayu nalika didandani karo make up artist kang jempolan.

banjur, aku wingi takon karo matthew w. mungle, special make up artist sing nate entuk oscar. angel endi, gawe wong dadi ayu apa elek? dheweke njawab yakin, "mesti wae gawe luwih ayu, apa maneh nek dhasare pancen ora ayu."

ing ndonya kewan, kupu-kupu kuwi nduwe swiwi kang endah. nanging manut ahli biologi, kaendahan werna kang ana ing swiwi mau digunaake kanggo ngusir manuk. amarga, yen wernane apik, manuk bakal ngira yen kuwi barang ora enak.

lan aku mau weruh ana sandhangan kanggo pemotretan wulan iki. ana rok kang kaya kembang mawar ing studio. iseng, aku njajal. sayang ora ana kaca, sapa ngerti aku dadi narsis sejati sing kedanan karo awake dhewe. nanging, tetep wae aku ora rumangsa ayu.

what? uh... well? eh... sampah? well...

"begitu aku keluar dari bandara lyon itu, indah sekali." bosku crita. aku ra mudheng arahe ngapa. apa maneh diteruske masalah nyoba panganan perancis,"yang sama sekali berbeda dengan makanan perancis sini. seperti yang di da vinci code itu." apa maneh iki?

"di antara dingin salju itu, aku masih nyempat-nyempatin ke bussines center." nah? "dan kamu ternyata lagi nomat di setiabudi building." oalah, mung ngomongi masalah kuwi? ya wis, aku pancen salah.

untitled

sms2 gak jelas seka kanca lawas, bingung arep ngapa, lan mikirke apa. sing paling mlebu akal ya mung dolanan komputer. dadine aku mau nang mal ambassador tuku cd program, permen, kopi, karo duren. eman, dene ora ana duren montong sing lemu ginuk-ginuk lan montok kae.

bubar kuwi ngapa? maca buku lagi males, film uga males. ngancik jam 9 njajal nguripke tv. padha wae, paling mung nonton cherrokee band. ndeleng iwan wiradz main, dadi kelingan jaman dheweke isih bareng karo yovie ing indonesia 6. jaman sma?

ora. aku ra kepingin ngeling2 maneh apa kang wis kelakon. katone luwih becik ndeleng tv, acarane kampungan ya ra pa pa. sing penting ora ngeling2 sampah.

untitled

udan iki duweke sapa? aku lali takon karo langit, "apa ora bosen nangis?" nanging aku ora bisa nyuwara. amarga swaraku mesti kalah banter karo udan kang sansaya deres.

kopi ing mug putih wis wiwit adhem. banyune mili, liwat gulu, banjur dibuntel usus kaya uler. nikotin lan kafein nyawiji mernahke ati. nanging tetep wae ora bisa lerem tentrem, amarga kalah karo udan.

wit nangka ing ngarep omah katon klebes. "aku iki kanca sinarawedi mring sepi." apa wit nangka duwe wenang gawe ukara ing wengi iki?

wengi iki pancen dudu wengine pedhut kang nylamur dadi asep rokok. nanging, aku ora kuwawa, amarga langit lagi tawang-tawang tangis, amarga wit nangka kadhemen ing sepi, amarga aku ora bisa lunga.

nonton jakarta ing wayah wengi seka lantai 9 kuwi katon endah. sinambi nyekeli sakgelas kopi lan ngrungoake ani difranco nyanyi promised land. nanging yen aku mudhun, mbok menawa aku isa weruh kang luwih endah maneh. apa malah luwih semrawut?

nalika mbiyen pisanan teka nang jakarta, aku kepranan marang lampu-lampu kuwi. ing ndesaku, gebyaring lampu mung ana nalika pahargyan 17 agustus. yen jam wus ngancik angka 8 bengi, wong-wong kaya dikomando mlebu omah, sedhakep ing ngarep tv, utawa kemulan sarung. ora. ora kabeh kaya ngono. ana kang banjur ngobong gawe bata, utawa cangkruk ing warung.

lan saiki? aku wis ora kaya mbiyen, kang metu omah seka lawang iringan lunga dolan ngancani konang ngenteni matine. lampu-lampu ing ngisor kae dudu konang ing sawah. lampu-lampu kuwi tansah gumebyar saklawase pln ora mblenjani janji tetep nguripi.

saiki, aku lungguh ing ngarep komputer lan lagu icarus nyuwara. rokok a mild kemebul. rokok? kapan aku bisa mlayu seka nikotin iki? critane ndangdut banget.

sakjane, sing marai dadi candhu kuwi nikotin apa utekku? yen manut fashionable dictionary sirah kuwi pancen gak cocok kanggo mikir. banjur apa aku kudu neruske gawean keparat iki? intervensi utekku wis ora lumrah maneh. aku dadi kepingin dadi kucing, turu mlungker nang ndhuwur gendheng.

sliramu kang anguwuh kapang kusung-kusung nglari wektu ing dhadha sumlempit mega sapantha nglacak lepasing panggrahita pupus ijo kang jumedhul dudu panguwuh kang angranuhi tempuk warna putih ing ati apa isih lumaku ing lengkehing pamawas amarga rahina pinalang mangsa walang angkup gegutonan karo angin wengi sliramu kang anguwuh kapang nanging mung kandheg gumawang ing lelamunan sinambi ngetung trubusing crita lan geguritan kandanghaur-indramayu januari, 1977 (geguritane jfx hoery kanggo atnirah kang kapacak ing dharma nyata no 305, minggu iv april 1977, dijupuk seka buku pagelaran)

ing wengi iki, aku kelingan omongan karo sakwijining dhalang.
urip kuwi apa?
piye lakune?

nalika awakmu wis pasrah lan mutuske yen wis ora ana maneh pepadhang, kuwi wis tekan pucuking kahanan. kaya wong kang wuda tanpa tenaga, wektune mung ngenteni sengsara kang paling sengsara.

kaya dene nalika kabeh katon peteng lan sirah ora kuwat ngangkat, ana panalangsa kang banjur bubrah dadi endah. lambe bisa mesem maneh, mripat kedhep maneh, lan awak kaya digrujug banyu sak ember.

ing wengi iki, sirahku wus kadung kobong, geseng, dadi awu. dadi, aku ora susah mikirke maneh: "urip kuwi apa?" utawa "piye lakune."

mbuang wektu dina iki. luwih apik, aku dadi isa kerja
(siji,loro, telu, papat)

mata kemepyur, sirah mumet, awak ora kepenak. gawean numpuk. meh mati apa ya?

untitled

nalika kuwi, aku minggat. apa kang kepikir bocah durung genep ngeja ukara nalika lunga? ora ana! grimis kaya ngancani tangisku. aku minggat seka lawang mburi. bapak nyeneni amarga nakalku.

aku mlangkah ngidul, ngliwati kuburan, mlaku tanpa ngerti arep nandi. akhire, aku tekan pinggir kali, ing pojok desa kang dadi wates karo desa tangga.

bingungku durung rampung. kanggo ngleremke ati, aku lungguh ing ngisor papringan. banjir ing kali dadi sesawangan. banyu kuwi kaya utekku. buthek lan ora anteng. ndilalah untuku lagi lara. rasane kesiksa.

banjur katon mbakyuku sing nomer pitu nyedhak, ngajak mulih. "bapak isih duka?"

"ayo mulih, bapak ngekon aku goleki kowe. iki banjir!"

aku dituntun mulih. ngliwati dalan kang mau maneh. ing pawon, ibuku nangis, nyekep aku. nanging nalika arep mlangkah mlebu omah, jebul mbakyuku ngaousi. bapak isih masang mripat amba.

'Have you ever had a dream that you were so sure was real? What if you were unable to wake up from that dream? How would you know the difference between the dream world, and the real one?'

-Morpheus from The Matrix

untitled

pratidina tinalyan ri pinggir ing jurang
çinapa
Yan pira kari ngwang tan sasar?
ndãtar wruh ri naya ngwang
çunya manusup
bhinukti kadöha
kawêkas
swabhãwa Nistrsna
mûr ta ko! Erang ri kawitan!
ulah kakawaça de twas
anglîla inantyakên,
her ring sãçri

untitled

Kesel,ngantuk,merga mau bar dijak dolanan.
Lungguh nang gang wetan pasar
Ketone wektu dadi perkoro sing ora penting.
linambaran kringet asin ing awan kuwi
jan-jane durung pgn rampung,nanging yen dituruti ora bakal ono rampunge
sansaya dadi mawa, murub, ngenteni ilang dicaplok udan
Punapa niki kedah dirampungi?

untitled

swara gludug, udan, lan king of convenience lagi jam session. awak lagi ora kepenak, katone merga pungkasan dina-dina iki manganku ora ajeg. lan ing kamar, aku mung bisa maca buku, ngintip udan seka gorden biru sumilak.

bad days

softhome:
News: Service down. Hardware problems. Working on it. Your data is safe ... just not accessible right now.
Go celebrate Valentine's Day while we work on this.

sapa ngira yen aku dolan rene maneh. nyawang kahanan kang kudune ilang.
"piye kabarmu?" julduz takon. dheweke nyrutup teh sinambi nyawang kang lungguh ing ngarepe, arga. jaman mbiyen, paraga loro iki arang ngobrol bareng. ndonyane beda, kancane beda.
"biasa wae. wis suwe aku ora lungguhan ing kene. sajake kabeh wis salin rupa. hans ngganti cafe iki kaya panggonan aneh." mripate arga ndeleng sakkupenge, ora ana kang kenal. tulisan blousy kang kelap-kelip ing cedhak lawang mlebu kelap-kelip genit. "oh ya, isih sok ketemu angga?"
"ora, pungkasan kae pungkasan 90an. ngapa?"
"kowe lak kanca cedhake to? nek manut tanggalan jawa, 1 suro wingi dheweke genep 10 taun bubar karo flimsy."
"iya. bener. ning nek manut tanggalan umum, suk 31 mei."

arga meneng sedhela, njupuk cangkir, nyrutup kopi, banjur neruske omongan.
"bar prastawa kuwi, angga katone kaya ilang digondhol angin."
"cah kuwi pancen aneh, gaweane ngalamun karo turu thok."
"apa apike flimsy?"
"aja takon aku, ansa wae sing wis nate seneng."



sakbanjure, rembugan siji mlumpat nang rembugan liyane. cafe sansaya sepi. wengi tambah ora jelas ambune. lagu-lagu blues keprungu lamat-lamat. paraga loro iki ngobrolke sing aku ora mudheng arahe. sakdurunge aku dadi edan, mendhing lunga wae. pas aku nuju kasir, seka kadohan katon angga mlebu, nyangking flute. dheweke mung mesem ngliwati mejane julduz lan arga. dheweke munggah panggung ing pojokan langsung nyebul suling wesi kuwi. lagune gak mudheng. arga ngadeg seka lungguhe, mlangkah nyedhaki piano. julduz mung mandheng seka kadohan, lan hans nggabung ing panggung nyekel stick nuthuk drum. aneh, kudune dudu angga sing bareng paraga loro iki, nanging ansa. dudu flute, nanging gitar. dudu lagu nelangsa kang alon iki, nanging fushion sing rame. dudu aku sing kudune nyekseni ing kene, nanging flimsy. banjur kelingan puisi yoen-flimsy xxv, 23 oktober 94.

jalan panjang menderet
kaki masih terasa berat
kamu
aku
dan jangan biarkan
kau biarkan aku sendiri menunggui malam sendiri
dan tak bisa pula lihat senyummu

dudu! dudu puisi iki, nanging guritan liyane: flimsy, 21 september 2003

sumadya karya kang prapta
nyingkiri anggamu
jinuwing mamring ratri
nalika sliramu ngudang putri

tanpa rinasa, panggonan iki dadi ora sepi maneh. ana jj, anc, sec, lan camp kang sak umuran karo arga. ana crust, clumsy, lan iza. ana stiff lan lenn. lan ana sundref kang urip ing jaman pungkasan. ora mung kuwi thok. isih akeh maneh. lagu sepi kuwi gawe rame.

untitled

lagi sadhar yen aku durung mangan blas. mung ngombe kopi, pocari sweat, es campur karo ngrokok. dadi pas tangi turu mumet. mangan males, turu gak jenak, dolan aras-arasen.

untitled

kalungha-lungha ta lakuku
ksantabyãkna ngwang
nala hiniris kâmâçara
sandeha ta buddhi

sewengi maca crita menungsa jenenge santiago. aku tuku terjemahan buku iki kanggo siap2 yen wengine ora isa turu. aku asal wae njupuk buku iki, pas pisanan tekan kasir, embuh ngapa, aku balik maneh. kliling2 ing toko buku gunung agung. maune aku arep tuku buku fisika. nanging banjur kepikiran aku kepingin tuku buku crita. dudu buku cerpen. uga dudu buku sastra kang akhire sedhih. nanging uga dudu buku chic lit sing basane gawe bingung. akhire buku kimia tak selehke maneh ing rak, diganti buku novel ngenani kimia.

diwiwiti kanti crita narcissus, aku wus kepranan. akhir2 iki aku pancen kepikiran perkara narsis, lan ing buku iki crita narsis dadi guyonan.




impen-impen sing tak lakoni mlaku siji-siji, nyedhaki pikirku ing tengah wengi. aku rembugan marang awakku dhewe. banjur, perkara-perkara nemoni mbaka siji, uluk salam, takon kabar, ngancani aku ngliwati wengi sinambi ngrokok lan ngombe teh lemon instan.

sakwise rembugan rampung, kabeh pamitan, sun pipi kiwa tengen, lan akhire perkara-perkara kuwi lunga mlumpat liwat jendhela, lansalah sijine mbengok mecah esuk kang isih peteng,"aku dolan sik, sesuk tak mampir maneh."

sapa kang bisa dolanan utek kanti culika? apa mbuang kang wis kelakon kuwi dosa?

aku tansah kepranan marang crita gaweane charlie kaufman. dheweke dolanan kenangan ing eternal sunshine of the spotless mind, ndonyaning pikiran ing being john malkovich. lan dolanan awake dhewe ing adaptation.

ing budha utawa hindu, ana reinkarnasi. aku rumangsa, kuwi kaya mlumpat menyang alam pikiran kang beda maneh. kabeh sarwa anyar.

nanging aku ora percaya reinkarnasi, uga crita mesin dolanan kaufman. aku wis nate mbuang kenangan nanging tansah mulih maneh kanti pasuryan kang isih bergas lan merak ati. aku nate mateni dina kawuri, nanging tetep wae getihe wangi.

pikiran, mbok menawa, kaya hardisk komputer kang ora bisa diformat maneh. bisane mung milah endi kang isih perlu diwaca maneh. utawa, mbagi pikiran ing folder2 kang tumata kanti becik. lan kenangan, dianggep wae kaya file ".dll" kang pantese dadi sampah. mlebu direktori recycle bin kang hidden.

wayang idolaku pisanan, jaman cilik, kuwi bagong. alesane prasaja wae: lucu. bagong lair seka wewayangane semar. semar dhewe nduwe sejarah aneh. dheweke anake sanghyang tunggal karo dewi wirandi. asale mung seka endog. endog mau dadi anak telu: sanghyang tagamaya (tejamaya) seka cangkang, sanghyang ismaya seka putih telur, lan sanghyang manikmaya seka kuning telur.

tejamaya lan ismaya akhire pancakara. wong loro mau rebutan sapa kang luwih tuwa. amarga padha sektine, ora ana kang kalah, ananging rupane dadi elek kabeh. wong loro iki asline rupane bagus. banjur sanghyang tunggal misah anak2e kang padha rame dhewe iki. kanggo ukuman, tejamaya lan ismaya dikon medhun ing bumi, lan manikmaya kang wenang ngganti dadi panguasa ndonya.

tejamaya dikon mbantu raja-raja ing tanah sebrang. lan amarga cangkeme amba kaya cangkang kulit kang pecah, mula dijenengi togog kang artine "patung." ismaya dikon melu raja-raja ing jawadwipa. ismaya sanggup nanging njaluk kanca. banjur sanghyang tunggal kanda "ing mburimu (bagong) kuwi kancamu!". bagong kuwi sakjane sebutan kanggo rambut ing m,buri. yen ing ngarep dijenengi kuncung, yen nglawer ing mburi jenenge bagong.

sanghyang ismaya manuksma marang janggan smara/smarasanta, putune ismaya dhewe. janggan kuwi artine penulis,/pengarang akhire jenenge dadi semar thok.

maune, semar karo bagong thok kang dadi panakawan. banjur ana petruk lan gareng. panakawan dhewe artine "kanca kang nyekseni" utawa "pangiring." seksi dianggap sah yen ana wong loro. mula ana semar lan bagong utawa togog lan bilung. ana uga catugora lan sarawita. ing bali, wayang punakwan sinebut delon lan sangut sarta twailen lan merdah. ing wayang madya: capa lan capi. ing wayang klithik: sabdapalon lan nayagenggong. ing lakon minakjingga: dayun lan melik. ing wayang gedhog kang nyritaake jaman kedhiri: jarodeh lan prasanta.

panakawan-panakawan mau dadi pralambang wong-wong kang nyekseni. kabeh mau mung rakyat biasa, wong-wong cilik kang bisa ngandhani lan ngelingke yen ana ksatria/raja kang salah. ing versi mahabarata, semar kuwi ora ana. anane resi domya kang ora nduwe kanca lan ing kasta brahmana.

kanti panakawan iki, dalang nduwe kalodhangan ngritik apa wae. nalika jaman mataram anyar (islam) gandheng raket karo penjajah belanda, pamarentahan rusak. lemah direbut sakwenang2 lan pajek dhuwur. banjur ana lakon "petrik dadi ratu."

prabu welgeduwelbeh(petrik) kasil ngalahke lan mbongkar prabu pandupragola (gareng). nanging, prabu welgeduwelbeh dhewe kalah dening bagong. nalika petruk dadi ratu iki, negara sengsara. prabu welgeduwelbeh mrintah kanti sakwenang-wenang. jarene welgeduwelbeh iki seka ilat jawa ngomong basa landa "wel edel bey" (aku ra mudheng apa makna asline. ana sing ngerti?) irunge kang mancung pancen paten dadi pralambang bule-bule landa.

ganti gambar. iki gambar rokok nganggo logo antasena kanti potongan rambut ala socrates

aku wis suwe nggoleki lagu iki, lan lagi wae ketemu wengi iki didownload seka kene. aku kepingin nyanyi....(kanggo sliramu)

iseng browsing, lan aku nemu situs unik. jebul perl kuwi maune ahli sastra. kanggo wong sing gak seneng bahasa pemrograman: perl kuwi jeneng bahasa pemrograman (conto liyane:html, pascal, visual basic, java). asring dienggo ing linux utawa kanggo webserver.

nah, jebule wis tau ana puisi kang digawe nganggo sintaks bahasa perl. iki contone:

if ((light eq dark) && (dark eq light)
&& ($blaze_of_night{moon} == black_hole)
&& ($ravens_wing{bright} == $tin{bright})){
my $love = $you = $sin{darkness} + 1;
};

puisi iki diadaptasi seka lagune jim steinman the invocation. dijupuk seka the 2nd perl poetry contest

aku dadi pingin nggawe, nanging dadine gak asik. aku njajal nganggo turbo pascal.

program awan_iki;
var
feeling: string;
cloudy: boolean;
begin
feeling:="lonely";
cloudy:=true;
if you=here then
begin
feeling:=" happy";
end;
clscr;
end.

sakwijining jeneng, borobudur. wong2 ing sakkupenge candhi iki sok nyingkat kanti ukara "mbudhur." saiki, borobudur dadi jeneng kecamatan. ing babad tanah jawa disebut "bukit borobudur." pu prapanca nate nulis sakklebatan "budur" kanggo bangunan suci agama budha aliran wajradhara.

jeneng iki wiwit keprungu wong jaman saiki nalika raffles teka nang tanah jawa lan ana sing lapuran yen ana candhi gedhe kanti aran "borobudur." banjur wong2 golek maknane.

raffles ngarteake "boro jaman kuno." budur dianggep seka "budo" kang artine kuno, lan boro kuwi jeneng desa ing sisih wetan candi. nanging, raffles ora manteb. dheweke uga gawe arti liya. boro artine agung, budur artine buddha. dadi, artine "sang budha kang agung."

"bhara" ing jaman kuno pancen nduwe arti "agung", nanging uga ana arti liyane. bhara kuwi kaya ukara "para" kang nunjuk makna jamak. dadi, isa uga dimaknani "buddha kang akeh."

perkarane, para ahli basa ora puas. kok bisa buddha dadi budur? banjur poerbatjaraka gawe pangira. boro kuwi seka ukara "biara." apa maneh, ing tahun 1952 ditemoake genta (lonceng) gedhe ing sakwijining pondasine candhi.
ukara "budur" dianggep sakwijining jeneng.

de casparis beda maneh. dheweke nemu ukara majemuk ing sakwijining prasasti tahun 842 "bhumisambharabudhara." jeneng iki sinebut kanggo sakwijining bangunan suci kanggo nyembah roh leluhur. ing tlatah arkeologi, panemone de casparis iki dianggep paling valid. nanging tetep wae durung dimangerteni artine.

ahli liyane, moens, ngeyel. dheweke ngrujuk ing india kidul. ing kana ana "bharasiwa" kang dienggo sebutan kanggo sing melu agama siwa. mula dheweke nganggep asline ya "bharabuddha," sebutan kanggo sing nganut buddha. durung maneh, moens nyangkutke karo basa tamil "ur" kang artine "kutha." dadine "bharabuddha + ur" kang artine "kuthane wong kang melu buddha."

wong2 mau padha rame golek arti lan ora ana kang ngerti endi sing bener. piye yen aku gawe arti beda. misale budur seka ukara "budhug" sing arti arti basa jawa kunane "doyan mangan" lan "boro" dijupuk seka "bara" kang maknane "malah"? dadine, "malah doyan mangan." nek ora, dijupuk seka "buda" kang artine "wuda" (telanjang) lan "bara" dimaknani kaya jaman saiki sing artine "ngulandara (mengembara)." artine, "lunga adoh kanti wuda." wis wis wis tambah gak jelas. cukup!

nalika nonton film the guardian, ing njaba udan deres. kilat nyamber kadhang kala. kos-kosan sepi. mung ana aku ing loteng.

esuk iki isih udan. aku kudanan, lan meksa kudu mulih maneh ganti klambi. mlaku, nggawa payung biru, midak dalan-dalan kang dikumbah banyu.

sore iki langit isih mendhung.
sore iki, utekku melu mendhung.

mbok menawa aku kudu golek tembang pucung utawa kinanthi, sakdurunge megatruh dadi lelagon kang merak ati.

sé que usted todavía lo ama

wengi ing kantor, bubar nongkrong nang starbuck bni 46. ing njaba rembulan kaya roti serabi sing dicokot separo. kali ing sebelah kantor banjir lan got pinggir dalan mbludag.

aku kentekan ukara, arep kerja angel.

nalika impen mlebu ing sirahku
watara patang minggu kepungkur
tangi seka turu lan rangu2
arep takon nanging mangu
nalika mulih wingi
aku mung bisa nyimpen pangira
lan ora wani takon
"bu, punapa kula kedah mlajar malih?"

ana lakon wayang kang kawit cilik gawe aku miris. bapakku mbiyen duwe kasete, nek ora salah sing dadi dhalange ki timbul. lakon kuwi "samba juwing" uga asring sinebut "samba sembit." ana uga kang sinambung ing lakon "ulamdrema-ulamdremi."

samba kuwi anake kresna seka dewi jembawati. wonge bagus nanging kumalungkung. dheweke nduwe sedulur tuwa, jenenge sitija, prabu ing trajutrisna. sitija kuwi anake dewi pertiwi karo wisnu kang nitis ing kresna. sitija nduwe bojo jenenge dewi yadnyanawati.

nalika pas lamaran, yadnyanawati gelem nampa sitija amarga dheweke anake wisnu. lan wisnu nitis ing anggane kresna. yadnyanawati iki titisane batari dremi. lan dheweke dijanji bakal bisa ketemu batara drema kang nitis dadi anake kresna.

pas ing pengantenan, yadnyanawati salah misuhi sikile samba, kang pancen asline titisane batara drema. dheweke lagi krasa yen salah, amarga jebul sing titisane batara drema kuwi samba, dudu sitija. gandheng wis kebacut, yadnyanawati tetep dadi bojone sitija utawa sinebut uga bomanarakasura.

nanging, sakbanjure yadnyanawati lan samba laku sedheng. wong loro mau sesidheman ngrakit asmara kang wis tinitis seka drema lan dremi. ing tamansari, wong loro iki nglakoni katresnan kang pinenggak wewaler.

sakwijining dina, sitija ngerti. dheweke nesu. nanging samba ora gelem mundhur. lan banjur, sitija ngajar samba. patine samba iki ngeneske, amarga awake dicuwil2 lan disuwek-suwek. tangan lan sikil dimutilasi dening sitija amarga nesune tenanan. bubar kuwi, sitija nangis. dheweke kelingan yen samba kuwi adhine dhewe. apa maneh, dewi yadnyanawati banjur melu lampus dhiri bela pati.

versi iki anane mung ing jawa. ing india, samba mati sakwise baratayuda. kayadene matine abimanyu lan kumbakarna, lakon iki dianggep kramat lan arang digelar. bedane, kumbakarna lan abimanyu mati ing perang bela negara.

--------------------
kamus:
kawit : sejak
miris : ngeri
kumalungkung : merasa lebih
nitis : menitis
anggane : badannya (angga=badan)
kebacut : telanjur
pinenngak : dilarang
wewaler : aturan
lampus dhiri: bunuh diri

iki sore kang diguyang grimis. manuk emprit ing kebon ngarep rame ngoceh. aku nyekseni langit kang alon-alon peteng, nyuwek dina dadi wengi. kaya kelir ing wayang kang surem amarga cahya blencong ketutupan gunungan. aku dadi kelingan, sliramu seneng puisi "tonight, i can write."

aku gumun
marang sliramu kang bisa wira-wiri ing utekku
lan pancen aku mung bisa gumun
sliramu kuwi kaya pedhut
ijo dadi putih,
abang dadi putih
ireng dadi putih.

ing njaba udan deres. pemehanku mesti teles kebes. lan kawit mau, aku mung nang njero kamar, ngadep komputer. sing ngancani? joss stone, dave mathews, count basie, basia, jamie cullum, lan saiki edie brickell. aku seneng lirike. let me turn your tv, before you crazy. came out for a while with me. no don't be lazy. tall trees shadow fall. (take a walk).

kopi fine blendku kari sithik. apa mendhingan nang supermarket? nanging udan ngene. katone luwih becik tetep lungguh ing kene. mandheng ngliwati jendela, nonton tanduran kang ijo, langit klawu, lan ngalamun.

--

mlaku nuju balkon. ing latar omah sisih, ana bebek putih lagi udan-udan. metu jam pira? nganggo payung apa udan-udanan kaya bebek mau? dina iki arep ngapa? ngapa kabeh kudu diwiwiti nganggo pitakonan2?
lungguh sik ing sofa kene. ngrokok. aku dadi kelingan, mbiyen wis nate gawe program komputer kang gawe keputusan apa sing arep tak lakoni.

--

ponsel muni. aku mangkat. ngliwati grimis nganggo sweater biru, clana coklat, lan sepatu biru.

aku luwe. mampir nang warung cedhak four season, mangan tongseng.

tekan kantor, mlebu regol, lan katon sepi. ngopi file seka cd nang komputere berto. nonton anton gawe situs. lan bosku pamer cd anyar. saiki, aku nulis sinambi ngrungoake samuel l jackson maca puisine pablo neruda, walking around. donya krasa sepi.

sewengi bingung ra isa nulis. isaku mung gawe iki.

asem, lagi enak-enake ngetik karo ngrungoake lagu, ana ambu sing beda karo kopi. sangit. terus ada kebul. monitor komputer kiamat...

iki dewi srikandi versi chiclit. ing pedhalangan, srikandi kang bisa mateni resi bisma. patine bisma mau amarga panahe srikandi direwangi roh dewi amba. amba kuwi artine ora 'amba' kaya jaman saiki, nanging artine kawula. dheweke anake prabu darmahambara kang mbarep, raja ing giyantipura. ibune dewi swargandini. sedulure loro: ambika (simbahe kurawa) lan ambiki (simbahe pandawa).

sakjane, dewi amba wis dipacangake karo prabu citramuka ing srawantipura. nanging sing nglamar akeh banget. mula banjur ana sayembara, sapa kang bisa ngalahke buta wahmuka lan arimuka kang bisa ndhaup putri telu iki. lan kang bisa ngalahke dewabrata (jeneng enome resi bisma), anake prabu sentanu ing astina.

putri telu diboyong, nanging ing tengah ndalan, dewi amba njaluk supaya dibebaske amarga dheweke wis dipacangake karo citramuka. bisma sarujuk. dewi amba lunga nemoni citramuka ing srawangtipura. nanging citramuka jebul ora gelem, amarga dheweke nduwe penganggep yen dewi amba kuwi wis sah duweke bisma marga menang sayembara. dewi amba bali ngoleki dewabrata. nanging, dewabrata uga ora gelem nampa. dewi amba meksa. dewabrata panas atine, dheweke medeni dewi amba nganggo panah. karepe ben lunga wae. nanging dewi amba tetep ngeyel pingin melu. tanpa diduga, cekelane dewabrata ora kenceng, panah ucul ngenani dhadhane dewi amba. sakdurunge mati, dewi amba janji ora bakal munggah kahyangan yen ora bareng dewabrata. ing supatane mau, dewabrata bakal mati ing tanganing wanita.

dewabrata dadi gela. dheweke banjur dadi resi lan ora kawin ngenteni dewi amba nyabut nyawane. jenenge ganti dadi resi bisma. resi iki mati ing tanganing srikandi kanti panah. sakjane, dheweke dhewe kang njaluk srikandi kang dadi mungsuhe ing baratayuda.

sakdurunge mati, dheweke nunggu dewi amba kanti dikrubungi pandawa lan kurawa. bisma njaluk supaya ana panggonan kanggo semendhe, kurawa ngekei dipan kang mewah. bisma nolak. dheweke milih dipan gaweane pandawa kang digawe seka pucuk-pucuk panah. nalika ngelak, kurawa ngekei ombenan kang nikmat, nanging bisma ora gelem. dheweke milih ombenan kang dicawiske pandawa, banyu kanggo ngumbah pusaka. bubar kuwi, wewayangan dewi amba teka, nggandeng tangane bisma munggah ing kahyangan.

kok dadi crita bisma? gak chiclit banget.

--------

dipacangake = dijodohkan
ndhaup = memperistri/nikah
sarujuk = setuju
supata : kutuk

rasane, ana watu kang nindhih sikilku
tan kuwawa mlangkah
mung bisa nyawang srengenge kang ateng mencereng
aku kepanasen
meh mateng

lungguh nang sofa balkon. isis. silir. bubar tangi turu. sirahku mumet amarga luwe, wingi mung mangan ping pisan thok. nanging lagi males metu, sakwetara nyrutup teh.

lagi jeleh, bosen, males mikir. iki kudu dirampungi, kudu golek panglipur ati, sakdurungi gawean mateni wektuku. nonton? maca buku? turu? ngalamun? dolan-dolan? gak ana ide!

basa kang owah merga menungsane owah.
jawa kuno - jawa saiki - indonesia

ramya - rame - ramai
lyang - leng - liang
agya - age - lekas
kagyat - kaget - kaget
wwalu - wolu - delapan
kulwan - kulon - barat
wwang - wong - orang
ruksak - rusak - rusak
wuri - buri - belakang
wagus - bagus - bagus, elok
wuhaya - baya - buaya
syisya - siswa - siswa, murid

jaman cilikku mbiyen, bapakku nukoake buku tembang kang critane "sembadra larung." burisrawa pancen seneng tenan karo wara sembadra kang ireng manis. nanging sembadra luwih milih arjuna. pancen akhire arjuna dhaup karo sembadra, senajan katresnan sejatine arjuna kuwi dewi banowati. ing crita mau, sembadra dipateni dening burisrawa lan dilarung ing samudra.


ing kitab mahabarata, burisrawa kuwi anake raja bahlika, lan neruske keprabon dadi raja. ing pedhalangan jawa, dheweke anake prabu salya, raja mandaraka. ibune aran setyawati, kang asring dadi pralambang wanita kang setya.adhine, dewi banowati, bojone raja astina duryudana. ing wayang, dheweke dadi mungsuh sejatine setyaki. rambute ngrembyak kaya bob marley (nanging luwih dawa). awake gedhe setengah raseksa, kaya hagrid ing crita harry potter. wonge brangasan lan umuk.


ing baratayuda, burisrawa mati dening setyaki. lan nganti patine, burisrawa ora nduwe bojo. tresnane mung siji, marang wanita kang milih arjuna kang nduwe bojo akeh, sembadra.

rajapati

kamar semrawut, sedina mung ngalamun thok. gak
produktif. kopi pait ngancani wengi, niatku arep nulis
kang sarwa endah. nanging kabeh ukara lagi lunga. aku
malah kepingin mateni werna abang kang sedina iki
mbungkus utekku. minggat wae kana, sakdurunge ana
rajapati lan gawe lara ati.

aku paling seneng nalika pas 'terobsesi' (aku gak mudheng basa jawane terobsesi). rasane, awak anget, sirah melar, lan irung megar mingkup kanti konstan. nalika wingi nongkrong ing warung kopi amerika, aku kaya cah ilang. nanging aku pas terobsesi. ana wong wadon loro nganggo blazer ireng sibuk karo laptope. rong pasang menungsa guyonan ing sisih kiwa. aku mandeng dalan rasuna said. ora ana kang spesial. kaya wengi wingi lan wingenane maneh. uga wengi mbiyen nalika durung ana warung kopi iki.

mlaku ngliwati dalan mburi, mulih mandeng dalan-dalan kang asring diliwati. lan aku isih terobsesi. mandheng langit tanpa wicara, grundelan tanpa ukara. utekku rusak.

lan mau, bubar seka aksara, nyangking buku loro. the fortune of taste kang nyitaake sejarah permen karet, lan novel magic seeds. gak! aku wis suwe males maca. rumangsaku aku wis ora nduwe obsesi maca buku. aku luwih seneng nonton wong-wong lungguh ing kafe, mlaku-mlaku ing selasar, wong tuku bakso, tukang bangunan turu nang suketan, omongan ra karuan seka radio, obrolan sopir taksi, lan kabeh kang urip ing ngarepku.

ing busway, nonton petugas kang katone rumangsa gagah nganggo sragam, penumpang ayu kang bingung arep madhep ngendi. apa sing kira2 dipikirke? lungguh ing sisih tengen lan katon mingkring2 ora jenak. cah lanang kanti penganggo kasual sithik2 nglirik kenya kuwi. lungguh ing sisih kiwa, nanging gayane kaya ora minat. lungguhe uga mingkring2 ora jenak. pisan pindho mandheng njaba jendhela, lan mlengo kanti alon ing arah kenya mau. kenya mau ora nate mandheng ing arah wong lanang mau.

tak pikir, kahanan iki luwih apik tinimbang aku maca novel kang kandel. aku isa mbayangke critane wong telu iki dadi narasi kang beda. nanging, tetep wae, aku isih terobsesi sakwise metu seka busway.

wong-wong lagi ngomongke masalah metu gawean. kantorku lan kantorku sing mbiyen. bedane, yen kantor mbiyen wong2e sibuk golek lumpatan panggonan, ing kantorku wong2 metu gawe gawean. emnuh endi sing luwih becik, aku gak peduli.

mulih seka bali wingi, rekane aku arep badan nang pak lik, nanging aras-arasen. mendhing nang ngomah, lan melu mlaku2 bareng kanca2 kuliah mbiyen. mlebu kantor, tuku majalah infolinux sing anyar, melu rapat, lan kabar2 kang gak enak. sapa peduli?

rasane, wis suwe aku dadi menungsa gak pedulian kaya ngene iki. nanging toh, sapa peduli?

[none]

pantai isih sepi. kancaku mung grimis lan asu-asu kang
wira-wiri. ana asu kang kawin in sisih kanan. Sing
lanang wulune coklat sing wedok ireng. manuk2 kemliwer
ing ndhuwur ombak kang isih aras-arasen ngadek jejeg.
langit ing sisih wetan seperangan katon klawu.

ing tanjung benoa kene,
mung ana laut lan aku
angin lan grimis
manuk sriti lan langit klawu
asu lan asu

aku ora ngerti, ngapa yen ana ing ngomah nulis kuwi gangsar tanpa pepalang. lan ing kene, batavia kang sarwa ngewuhke, gawe lakune getih ing nadi luwih banter tikel telu, sirahku mandheg ngalamun.

iki cuplikan tulisan pas cuti 2 minggu.

Nalu

Wengi kuwi, Nalu lungguh ing ngarepan. Sunar rembulan Asuji kaya mili liwat godhong wit Siwalan. Ing njero omah, Limus lagi nulis ing lontar.

Angkrikan cilik gaweane Nalu iki sengaja digawe, kanggo cangkruk sinambi ngalamun. Nyawang candra seka tengah wana kuwi rinasa beda yen dibandhingke karo seka ngarep omahe ing Wangsan. Ing Wangsan, kaendahanne rembulan maujud ing pasuryane Ni Sumag. Sumag? Nalu dadi kelingan yen lagi ninggal kenya. Apa Sumag isih kelingan marang dheweke?

Sithik lan alon, wewayangan Ni Sumag maujud ing cahya rembulan ing tengah wana. Wewayangane mantul seka godhong Siwalan, direwangi ambune kembang kenanga ing sisih kiwa omah. Rinasa, Ni Sumag dadi wujud kang tanpa wujud. Wujud kuwi kaya gambaran acintya, wujud kang angel digambarke kaya ngapa barang lan ambune.

---

Lango

Perkara kapercayan lan sesembahan, kuwi urusan keri. Ana kan luwih wigati tinimbang perkara kuwi. Dheweke mukti lan lungo seka desa iki.

Tresna uga dudu perkara wigati. Saklawase iki, dheweke nganggep tresna kuwi uga mung dolanan tinimbang sepi.

Nanging kawit wengi kuwi, perkara tresna tansah nggoda pikir kang nyanthol ati. Lango wiwit mikirke, tresna kang saklawase iki dilakoni apa pancen bisa dianggep tresna? Yen to wit-witan, tresnane kuwi kaya wit apa?

Oalah, ndonya kang tansah ngewuhke rasa. Tresna kuwi apa? Apa pancen bener kapercayan kuwi isa ngubah tresna dadi endah? Kapercayan? Sak ngertine, kapercayan kuwi kaya watu Ni Langgi ing galengan sawah.

Suwe mikirke, Lango tetep percaya yen kapercayan kuwi mung dolanan. Panemu kuwi tetep kukuh nganti dheweke ngalami prastawa ing sakwijining wengi.

Nalika kuwi, ana patemon maneh ing Pertapan Samber. Dheweke mlaku liwat sawah. Nyawang watu Ni Langgi, dheweke mesem. Alon-alon dheweke nyedhak. Kenya iki kelingan marang tembang Hyang Kareman, Sapwan, wong-wong desa, lan pitik cemani. Oh ya, dheweke kelingan tembunge Sapwan. Dewaning awake dhewe! Yen Sapwan nduwe Hyang Kareman, dheweke nduwe Ni Langgi. Lango mesem.

Esem kuwi kecandhet. Lemah obah. Apa iki?

bar cuti 2 minggu rasane isih aras-arasen

[none]

wengi sepi. nonton tv ra mutu. weteng luwe

ramadhan ing jakarta kuwi, ora kaya ing kampung. jaman aku cilik, tarweh kuwi dolanan. akeh panganan lan uga kanca-kanca kang isa dijak dolanan. tinggal milih, arep dolanan jamuran, umpet-umpetan, utawa oyak-oyakan. rembulan kang jinggrang luwih kepenak maneh. nanging pas mulihe siap diseneni wong tuwa. amarga sikil reget lan gatel kabeh dolanan nang damen. nalika kuwi, aku luwih seneng dolan tanpa sandal utawa sepatu. kanggo nunggu buka, wanci awan dolanan mercon bumbung. yen ora ya maca buku nganti sore. kadhang kala ngrewangi ibu lan mbakyuku gawe panganan. yen ana kancane, mancing nang kali pinggir desa.

wis rada gedhe, ramadhan kuwi tambah gayeng. angger melu pengajian bar tarweh, dijamin weteng wareg. aku ora seneng dolanan mercon dhor. mendhingan maca buku utawa nonton nang bioskop kecamatan. Tarife isih 150 rupiah. saiki, gedhung bioskop kuwi wis ora ana maneh.

jaman wis tambah tuwa, lan ramadhan sangsaya nyenengke. tarweh kuwi kesempatan ngeterke cewek-cewek. mulihe alon-alon ben suwi tekan ngomah. bengine rondha lan ndangdutan sakkemenge. bubar subuhan, mlaku-2 seka mesjid tekan jembatan wates desa. awane mancing karo cewek utawa kliling2 kecamatan numpak pit motor.

kuliah? ramadhan kuwi golek buka gratis. iki kegiatan standar cah kos-kosan. Sakliyane kuwi ya biasa2 wae.

saiki? ramadhan kuwi berarti entuk thr.

setu wingi, ana sing nelpon ngepasi bubar saur. wong wadon iki, mbiyen sengsara amar dirudapeksa. dheweke takon kabarku lan njaluk ngapura. njaluk ngapura?

mbuh piye, aku kaya ora trima yen dheweke sing njaluk ngapura. kudune aku!

nanging kuwi uga ora penting. aku mung bisa bingung kudu njawab apa. sing jelas dheweke saiki wis nemu ndonyane dhewe, kang luwih becik tinimbang jaman kawuri.

crita lenong:
ing tengah alas, durjana krungu swara kenya-kenya kang lagi gegojegan. nalika dicedhaki, jebul para widadari lagi adus ing sakwijining tlaga. durjana nyaut klambi siji. para widadari ngerti yen ana sing ngintip, mula padha mlayu njupuk klambine terus buurrr ! mabur munggah langit, kejaba widadari siji sing klambine dijupuk durjana. akhire durjana entuk bojo widadari.

crita minahasa:
pemudha kang gaweane golek iwak, mamanua, lunga menyang tlaga. jebul ana widadari lagi adus. klambi dicolong, widadari mabur, mamanua entuk bojo.

ing toraja-bare'e sing dadi tukang intip jenenge si bongko. ing india kuno, puruwawas, medura - arya menak. lan ing jawa, crita iki kondhang kanti lakon jaka tarub-nawang wulan.

aku ra ngerti, ngapa crita kaya ngene iki sumebar ing asia tenggara. beda panggonan, ganti lakon. sing aku penasaran, sing ngarang crita iki asline mbiyen. mungkin gaweyane pancen sok ngintip wong adus nang blumbang. yen ora, sakwijing pujangga kraton kang seneng mlebu keputren nonton putri raja lagi padusan.

tangi, buka, udad-udud, gawe permohonan cuti

lagi wae merem, deni teka ndelehke kertas plastik ing meja. werna abang. sapa sing kurang kerjaan kaya ngene iki? ngekei aku undangan fashion show? turu meneh.

zzzzzzzzzzzzzzzzz

males. ngantuk. ......

maca berita, rapat, ngobrol, turu.

zzzzzzz